THÁI SƯ TRẦN QUANG KHẢI (1241 – 1294) – VỌNG TỘC BÁO QUỐC, TÁC GIẢ "TỤNG GIÁ BẮC BÌNH"
THÁI SƯ TRẦN QUANG KHẢI (1241 – 1294) – VỌNG TỘC BÁO QUỐC, TÁC GIẢ "TỤNG GIÁ BẮC BÌNH"
I. THÂN THẾ VÀ BỐI CẢNH
Thái sư Trần Quang Khải là con trai thứ ba của Vua Trần Thái Tông. Ông là nhà chính trị, quân sự và nhà thơ kiệt xuất, giữ chức Chiêu Minh Đại vương, Tướng quốc Thái师 dưới các triều Vua Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông.
II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ VÀ CHIẾN CÔNG LẪY LỪNG
Xóa bỏ hiềm xích vì đại cục: Tương truyền giữa Trần Quốc Tuấn và Trần Quang Khải từng có sự e ngại do hiềm xích thế hệ trước. Nhận thức nguy cơ vong quốc, Trần Quốc Tuấn chủ động tắm cho Trần Quang Khải trên thuyền chiến, giải tỏa mọi nghi ngờ, tạo nên sự đoàn kết tuyệt đối ở thượng tầng lãnh đạo triều Trần.
Chỉ huy trận Chương Dương độ (1285): Trong cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên lần 2, Trần Quang Khải trực tiếp chỉ huy cánh quân chủ lực đánh tan căn cứ quân Nguyên tại bến Chương Dương (Hà Nội ngày nay), mở đường cho quân ta tiến về giải phóng kinh thành Thăng Long.
Thơ hào hùng "Tụng giá bắc bình": Ngay sau chiến thắng, trên đường tháp tùng hai Vua Trần trở lại Thăng Long, ông ngẫu hứng sáng tác bài thơ kinh điển: "Chương Dương cướp giáo giặc / Hàm Tử bắt quân Thù / Thái bình nên dốc sức / Non nước ấy ngàn thu".
III. DI SẢN VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ
Trần Quang Khải là hình mẫu lý tưởng của văn võ toàn tài: Vừa cầm quân đánh tan giặc dữ, vừa là nhà chính trị lỗi lạc củng cố nền kinh tế - xã hội thời bình, vừa là một thi sĩ lớn thời Trần.
