Thái sư Trần Thủ Độ – Kiến Trúc Sư Trưởng Đổi Ngôi Vương Triều

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, Trần Thủ Độ là một nhân vật gây nhiều tranh cãi nhưng không một ai có thể phủ nhận tài năng chính trị kiệt xuất, sự quyết đoán sắt đá và công lao to lớn của ông trong việc đặt nền móng vững chắc cho vương triều Trần hưng thịnh. Ông giữ chức Thái sư phụ chính, người nắm toàn bộ quyền lực tối cao thời kỳ đầu nhà Trần.

Vào những năm đầu thế kỷ XIII, vương triều Lý rơi vào cảnh sụp đổ hoàn toàn: vua Lý Huệ Tông điên loạn, bất lực, giặc giã nổi lên như ong, đất nước đứng trước họa chia cắt nội chiến. Trần Thủ Độ nhận thấy nếu không có một vương triều mới mạnh mẽ thay thế, dân tộc sẽ bị diệt vong. Bằng một chuỗi những kế sách chính trị thiên tài và lạnh lùng, ông đã dàn xếp cuộc hôn nhân lịch sử giữa cháu trai mình là Trần Cảnh (8 tuổi) với vị nữ hoàng cuối cùng nhà Lý là Lý Chiêu Hoàng (7 tuổi). Tháng 12 năm 1225, dưới sự đạo diễn của ông, Lý Chiêu Hoàng đã ban chiếu nhường ngôi cho chồng, vương triều Trần chính thức được thành lập không tốn một giọt máu.

Khi triều đại mới thành lập, có nhiều tôn thất nhà Lý ngấm ngầm nổi loạn đòi khôi phục triều đại. Trần Thủ Độ đã ra tay trấn áp một cách triệt để, tàn nhẫn để bảo vệ sự ổn định tối cao của quốc gia. Sách lược của ông là "chính trị sắt đá".

Công lao vĩ đại nhất của ông được khắc ghi vào năm 1258, trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ nhất. Khi thế giặc mạnh như vũ bão, phá toang các phòng tuyến tiến thẳng vào kinh thành Thăng Long, vua Trần Thái Tông lo lắng, chèo thuyền đến hỏi ông có nên hàng giặc không. Trần Thủ Độ đã dõng dạc trả lời một câu nói đanh thép, đi vào lịch sử: "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo!". Câu nói đanh thép ấy đã đập tan mọi ý định hàng giặc, củng cố ý chí sắt đá cho toàn triều đình, mở đường cho trận đại phản công Đông Bộ Đầu đánh tan quân xâm lược.