THÁI THỊ MUỒI – BA NGƯỜI CON ĐI MÃI, MỘT ĐỜI MẸ ĐỢI

Mẹ Thái Thị Muồi từng có sáu người con. Như bao người mẹ khác, hẳn mẹ cũng từng mong các con lớn lên khỏe mạnh, dựng vợ gả chồng, sống một cuộc đời bình yên bên gia đình. Nhưng chiến tranh đã không để ước mong giản dị ấy thành hiện thực. Ba người con trai của mẹ lần lượt hy sinh trong cuộc kháng chiến, vào các năm 1966, 1969 và 1974.

Ba người con. Ba lần quê nhà nhận tin dữ.

Chúng ta thường nói về sự hy sinh bằng những con số, những mốc thời gian và những dòng ghi công trong lịch sử. Nhưng thử một lần đặt mình vào vị trí của mẹ, ta sẽ hiểu rằng mỗi con số ấy là một cuộc đời. Mỗi lần hy sinh là một người con sẽ không còn trở về gọi tiếng má, không còn ngồi bên mâm cơm gia đình, không còn có thể kể mẹ nghe những chuyện đã trải qua trên đường đời.

Mẹ Thái Thị Muồi quê ở Vĩnh Châu, Sóc Trăng. Cuộc đời mẹ gắn với những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, khi nhiều gia đình phải lựa chọn giữa nỗi lo riêng và vận mệnh chung của quê hương. Mẹ có sáu người con, và ba người con trai là Trần Văn Đực, Trần Văn Sen, Trần Văn Hết đã lần lượt ngã xuống.

Không ai có thể nói rằng một người mẹ không đau khi con mình hy sinh. Cũng không nên tô vẽ nỗi đau ấy thành một điều nhẹ nhàng, như thể lòng yêu nước có thể khiến trái tim thôi biết nhớ thương. Mẹ vẫn là một người mẹ bằng xương bằng thịt. Mẹ có quyền mong con trở về, có quyền đau đớn khi mất con, có quyền mang theo nỗi nhớ ấy suốt những năm tháng còn lại của đời mình.

Và chính ở đó, sự hy sinh của mẹ trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết.

Mẹ không cầm súng ngoài chiến trường, không trực tiếp đối diện với quân thù trong một trận đánh. Nhưng mẹ đã chịu đựng hậu quả khắc nghiệt nhất của chiến tranh trong chính mái nhà mình. Những người con mẹ sinh ra, nuôi lớn bằng tình thương và hy vọng, đã góp tuổi trẻ cho đất nước. Phần đời còn lại của mẹ là hành trình sống cùng những khoảng trống không thể lấp đầy.

Năm 2004, mẹ qua đời. Năm 2014, mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Danh hiệu ấy ghi nhận sự hy sinh lớn lao của mẹ, nhưng không thể trả lại ba người con đã mất. Điều còn lại cho chúng ta hôm nay là trách nhiệm ghi nhớ, để những con người đã khuất không trở thành những cái tên chỉ được nhắc đến trong những dịp kỷ niệm.

Tôi nghĩ, khi kể câu chuyện về mẹ Thái Thị Muồi cho thế hệ trẻ, điều cần làm không phải là yêu cầu các em phải hình dung một nỗi đau quá lớn bằng những lời lẽ bi thương. Hãy để các em hiểu từ những điều gần gũi nhất. Rằng được nghe tiếng cha mẹ mỗi ngày là hạnh phúc. Được trở về nhà sau giờ học, được ăn một bữa cơm đủ mặt người thân, được lớn lên trong bình yên là những điều tưởng bình thường nhưng đã từng là ước mong không thể thành của biết bao gia đình.

Lòng yêu nước không chỉ nằm trong những trang sử hào hùng. Đôi khi, nó hiện lên qua sự chờ đợi của một người mẹ, qua những năm tháng âm thầm chịu đựng mất mát, qua việc một gia đình chấp nhận nỗi đau riêng để đất nước có thêm những người đứng lên chiến đấu.

Tôi không muốn chúng ta nhớ về mẹ chỉ bằng lòng thương cảm. Tôi muốn câu chuyện ấy khiến mỗi người tự hỏi mình có đang sống đủ trân trọng với những gì đã được trao gửi hay không. Chúng ta có đang xem hòa bình là điều hiển nhiên? Có đang dành đủ yêu thương cho gia đình khi vẫn còn cơ hội? Có đang làm những việc có ích để đất nước ngày một tốt đẹp hơn?

Mẹ Thái Thị Muồi đã đi xa. Ba người con trai của mẹ cũng không thể trở về. Nhưng câu chuyện của gia đình ấy vẫn còn nguyên giá trị trong hiện tại, bởi nó nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến công. Lịch sử còn được viết bằng những mất mát âm thầm của những con người bình dị.

Có thể chúng ta không bao giờ biết hết mẹ đã nhớ các con mình nhiều đến nhường nào. Nhưng chúng ta có thể làm một điều: đừng để sự hy sinh ấy bị lãng quên.

Bởi sau tất cả những năm tháng chiến tranh, điều mà những người mẹ như mẹ Thái Thị Muồi xứng đáng nhận được từ các thế hệ hôm nay không chỉ là một danh hiệu hay một lời tri ân. Đó còn là một đất nước biết quý trọng hòa bình, những gia đình biết gìn giữ yêu thương và những người trẻ hiểu rằng được sống một cuộc đời bình yên cũng là một điều may mắn lớn lao.

Ba người con của mẹ đã đi vào lịch sử. Còn chúng ta, những người được sống trong hòa bình, hãy sống sao để sự hy sinh ấy không chỉ được nhớ đến, mà còn được tiếp nối bằng những việc làm tử tế và có ích cho đất nước.