Thái úy Tô Hiến Thành – Biểu Tượng Của Sự Chính Trực Và Lòng Trung Thành

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, khi nhắc đến tấm gương trung thần, chính trực, đặt lợi ích của quốc gia lên trên hết, người ta luôn nghĩ đến đầu tiên là Thái úy Tô Hiến Thành. Ông là vị đại thần phụ chính đại thần trải qua hai đời vua Lý Anh Tông và Lý Cao Tông, người có công lớn trong cả việc dẹp loạn biên cương lẫn quản lý triều chính.

Năm 1175, hoàng đế Lý Anh Tông lâm bệnh nặng trước khi qua đời. Theo di chiếu, vua truyền ngôi cho thái tử Lý Long Cán (mới 3 tuổi), và giao cho Tô Hiến Thành làm phụ chính đại thần, dìu dắt vua trẻ cai trị đất nước. Tuy nhiên, mẹ của một hoàng tử khác là Thái hậu Chiêu Linh không cam chịu. Bà muốn đưa con trai mình là Long Xưởng lên ngôi để dễ bề thao túng quyền lực.

Thái hậu Chiêu Linh biết Tô Hiến Thành là người nắm giữ binh quyền và tiếng nói quyết định trong triều. Bà đã nhiều lần lén lút sai người đem năm mâm vàng ngọc, của cải vô giá đến phủ của Tô Hiến Thành để đút lót, van xin ông thay đổi di chiếu của tiên vương. Đứng trước đống vàng bạc phú quý có thể hưởng ba đời không hết, Tô Hiến Thành đã thẳng thừng từ chối và nói với vợ: "Ta là quan phụ chính, nhận mệnh thác cô của tiên vương, ăn lộc của nước, nếu tham của cải mà làm trái di chiếu thì còn mặt mũi nào nhìn thấy tiên vương dưới suối vàng, còn mặt mũi nào đứng trước trăm họ?". Ông kiên quyết bảo vệ ngôi vị của vua trẻ Lý Cao Tông theo đúng luật pháp.

Sự chính trực của ông còn thể hiện sâu sắc trên giường bệnh lúc cuối đời. Khi ông lâm bệnh nặng, có viên quan Vũ Tán Đường ngày đêm túc trực bên giường, dâng thuốc, chăm sóc ông hết lòng. Trong khi đó, quan tham tri chính sự Trần Trung Tá vì bận rộn việc nước, lo lắng việc dân nên không thể đến thăm ông thường xuyên. Khi Thái hậu đến thăm và hỏi: "Nếu chẳng may ông có mệnh hệ gì, ai là người có thể thay ông gánh vác việc nước?". Tô Hiến Thành không một chút đắn đo trả lời: "Đó chính là Trần Trung Tá". Thái hậu ngạc nhiên hỏi: "Vũ Tán Đường chăm sóc ông chu đáo sao không cử, lại cử người không mấy khi đến?". Tô Hiến Thành đáp: "Thái hậu hỏi người thay tôi làm việc nước nên tôi tiến cử Trần Trung Tá. Nếu hỏi người hầu hạ phụng dưỡng, tôi sẽ tiến cử Vũ Tán Đường". Câu trả lời ấy khiến Thái hậu khâm phục sâu sắc. Tô Hiến Thành qua đời, để lại bài học ngàn đời về sự chí công vô tư của một bậc đại thần vì nước vì dân.