Thái Văn A: "Con mắt tiền tiêu" trên đảo thép Cồn Cỏ (1942 - 2001)
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Cồn Cỏ - một hòn đảo nhỏ bé nằm ở vĩ tuyến 17 (thuộc tỉnh Quảng Trị) - trở thành vị trí chiến lược vô cùng quan trọng, án ngữ đường hàng hải và hàng không của địch đánh phá miền Bắc. Quân đội Mỹ đã trút xuống hòn đảo này hàng ngàn tấn bom đạn hòng san phẳng nó. Giữa chảo lửa ấy, Anh hùng Thái Văn A nổi lên như một tượng đài về ý chí kiên cường không thể lay chuyển của bộ đội giữ đảo.
Thái Văn A quê ở Quảng Bình, nhập ngũ năm 1961 và được phân công làm nhiệm vụ trinh sát quan sát tại đảo Cồn Cỏ. Công việc của ông là đứng trên đỉnh đài quan sát cao nhất của hòn đảo, dùng ống nhòm theo dõi mọi động tĩnh của máy bay và tàu chiến địch, để báo cáo tọa độ chính xác cho các trận địa pháo phòng không của ta khai hỏa. Vị trí đài quan sát chính là mục tiêu dễ bị phát hiện và tấn công nhất. Mỗi khi máy bay Mỹ gầm rú lao tới trút bom, đài quan sát chao đảo như muốn sụp đổ, nhưng Thái Văn A tự buộc mình vào cột, kiên quyết không rời vị trí dù chỉ nửa bước.
Có những trận đánh ác liệt, mảnh bom văng trúng đài quan sát, chớp lửa lóe lên liên tục ngay trước mắt, Thái Văn A vẫn bình tĩnh đếm số lượng máy bay, phán đoán hướng bổ nhào của địch và hô to tọa độ cho pháo binh nổ súng. Nhờ sự chính xác và quả cảm của ông, quân dân đảo Cồn Cỏ đã bắn rơi hàng chục máy bay và bắn chìm nhiều tàu chiến địch. Hình ảnh người chiến sĩ đứng hiên ngang trên đài quan sát giữa mịt mù khói bom đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận, được nhạc sĩ Văn An sáng tác thành bài hát nổi tiếng "Thái Văn A đứng đó", vang vọng khắp các chiến hào, cổ vũ tinh thần chiến đấu của cả một thế hệ chống Mỹ.
