Thái Văn A: "Vọng Gác Tiền Tiêu" giữa mưa bom bão đạn Cồn Cỏ
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, có một hòn đảo nhỏ chỉ rộng chưa đầy 4km2 nhưng lại được mệnh danh là "Con mắt thần" của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đó là đảo “Cồn Cỏ”. Và trên đỉnh cao nhất của hòn đảo kiên cường ấy, có một người chiến sĩ đã đứng vững như một cột mốc sống giữa hàng nghìn tấn bom đạn để làm "đôi mắt" cho đồng đội. Đó chính là “Anh hùng Thái Văn A”.
Thái Văn A sinh năm 1942 tại vùng cát trắng Quảng Bình. Năm 1962, anh nhập ngũ và được điều động ra đảo Cồn Cỏ - nơi đầu sóng ngọn gió, mục tiêu đánh phá thường xuyên của máy bay và tàu chiến Mỹ nhằm phong tỏa vịnh Bắc Bộ.
Nhiệm vụ của anh là chiến sĩ quan sát trên đỉnh cao nhất của đảo. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại vô cùng nguy hiểm: Đứng trên đài quan sát lộ thiên để theo dõi, đếm từng chiếc máy bay, từng quả bom rơi, xác định tọa độ và chủng loại vũ khí địch để báo về sở chỉ huy. Trong khi mọi người tìm nơi trú ẩn khi có báo động, Thái Văn A lại phải lao lên nơi cao nhất để nhìn thẳng vào kẻ thù.
Ngày 08 tháng 02 năm 1965, quân đội Mỹ huy động hàng chục tốp máy bay hiện đại nhất ồ ạt tấn công đảo Cồn Cỏ. Những trận mưa bom, bão đạn cày xới nát từng tấc đất, biến hòn đảo xanh tươi thành một túi lửa khổng lồ. Giữa lúc khói đạn mù mịt, Thái Văn A vẫn sừng sững trên đài quan sát. Một quả bom nổ gần khiến đài quan sát rung chuyển, đất đá và mảnh bom văng tung tóe. Một mảnh đạn đã găm vào lưng và vai anh, máu chảy ướt đẫm tấm áo chiến sĩ. Đồng đội dưới hầm hô to bảo anh xuống hầm trú ẩn, nhưng Thái Văn A chỉ đáp lại bằng một giọng đanh thép qua ống nói:
"Báo cáo! Thái Văn A vẫn còn trên đỉnh đài. Mắt tôi vẫn sáng, quân thù chưa thể che mắt tôi được!"
Tiếp đó, một quả bom khác nổ gần hơn, mảnh bom găm trúng đầu khiến máu chảy xuống che mờ cả đôi mắt. Anh không rời vị trí, dùng một tay giữ ống nhòm, một tay dùng vạt áo thấm máu, tiếp tục hô vang tọa độ cho pháo cao xạ của ta nổ súng. Anh hiểu rằng, nếu "đôi mắt" của đảo nhắm lại dù chỉ một giây, đồng đội anh bên dưới sẽ mất phương hướng và hòn đảo sẽ lâm nguy.
Suốt những ngày đêm ròng rã của chiến dịch sấm sét, Thái Văn A đã đứng trên đài quan sát tổng cộng hàng trăm trận đánh. Có những lúc cơm không kịp ăn, nước không kịp uống, vết thương hành hạ đau nhức, nhưng anh vẫn bám trụ trên đỉnh cao ấy. Với anh, đài quan sát không chỉ là vị trí chiến đấu, mà là một phần xương thịt.
Hình ảnh người chiến sĩ đứng hiên ngang giữa khói lửa mịt mù, một tay giữ chặt ống nhòm, tay kia băng bó vết thương nhưng miệng vẫn hô vang lệnh chiến đấu đã trở thành biểu tượng bất khuất của "Huyền thoại Cồn Cỏ". Người ta gọi anh là "Người có đôi mắt thép" hay "Ngọn hải đăng sống" của đảo xanh.
Thái Văn A được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 25 tuổi. Anh không trực tiếp bóp cò súng tiêu diệt hàng trăm tên địch, nhưng chính "đôi mắt" của anh đã dẫn đường cho hàng nghìn quả đạn pháo của ta đi đúng hướng. Thái Văn A đã chứng minh rằng: “Anh hùng không nhất thiết phải là người cầm gươm lao lên phía trước, mà còn là người đứng vững nhất ở nơi nguy hiểm nhất để bảo vệ nhịp sống cho đồng đội mình.”
