THÁI VĂN LUNG: TỪ LUẬT SƯ ĐẾN CHIẾN SĨ BẤT KHUẤT

Sinh năm 1916 tại Thủ Đức, Gia Định, trong một gia đình Công giáo, Thái Văn Lung từng du học Pháp, đỗ Cử nhân Luật, học Trường Khoa học Chính trị và tốt nghiệp Trường Võ bị Saint-Cyr. Với trí tuệ sắc sảo cùng kiến thức quân sự được đào tạo bài bản, khi trở về nước, ông làm luật sư tại Tòa Thượng thẩm Sài Gòn. Nhưng trước vận mệnh của đất nước, ông không lựa chọn cuộc sống yên ổn mà tích cực tham gia Thanh niên Tiền phong, trực tiếp góp sức huấn luyện thanh niên. Khi Nam Bộ kháng chiến bùng nổ, ông nhanh chóng đứng vào hàng ngũ kháng chiến, gác lại sự nghiệp riêng để dấn thân vì độc lập dân tộc.

Sau khi thoát khỏi sự bắt giữ của thực dân Pháp, Thái Văn Lung thoát ly gia đình, trở về quê hương tham gia kháng chiến và được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến quận Thủ Đức. Trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ông trúng cử đại biểu Quốc hội tại tỉnh Gia Định. Trên địa bàn Thủ Đức, ông trực tiếp chỉ huy các lực lượng mang phiên hiệu Bộ đội 43, 44, 45, 46, thường được nhân dân gọi là “bộ đội Thái Văn Lung”. Trong điều kiện chiến đấu vô cùng gian khổ, ông cùng các đồng chí tích cực vận động nhân dân quyên góp lương thực, tiền bạc, bảo đảm hậu cần cho bộ đội.

Thủ Đức là địa bàn chiến lược nối Sài Gòn với các tỉnh miền Đông nên thực dân Pháp tìm mọi cách tiêu diệt lực lượng kháng chiến tại đây. Chúng đặc biệt e ngại Thái Văn Lung bởi ông từng được đào tạo và phục vụ trong quân đội Pháp. Địch nhiều lần tìm cách mua chuộc, dụ ông đầu hàng nhưng đều thất bại. Trong một cuộc bao vây, Thái Văn Lung bị bắt. Tên chỉ huy trưởng Tiểu khu Thủ Đức đe dọa sẽ xử tử nếu ông không khai báo. Trước sự uy hiếp của kẻ thù, ông vẫn bình tĩnh khẳng định mình không thể tiết lộ bất cứ bí mật quân sự nào.

Bị địch tra tấn dã man trong tù, Thái Văn Lung vẫn giữ vững khí tiết, nhất quyết không khai báo. Trong lần gặp cuối cùng với người vợ, ông không than trách số phận mà bình thản nói về sự hy sinh của mình: “Tôi chết không có gì ân hận. Tôi sung sướng đã làm tròn nghĩa vụ”. Ông nhắn vợ chuyển lời đến các chiến hữu: “Hãy cố gắng đạt tới mục đích chung sau ngày thắng lợi”. Những lời nói ấy thể hiện ý chí kiên cường và niềm tin mãnh liệt của người chiến sĩ vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Ngày 2/7/1946, Thái Văn Lung bị giết hại trong tù khi mới 30 tuổi. Sau khi ông hy sinh, báo Cứu quốc số 294, ra ngày 17/7/1946, đã đăng bài viết của Trưởng ban Thường trực Quốc hội Nguyễn Văn Tố, bày tỏ niềm tiếc thương đối với một người trí thức, một chiến sĩ và một đại biểu Quốc hội đã anh dũng hy sinh vì nước. Đồng đội và nhân dân ghi nhớ ông như một người chỉ huy tận tụy, một trí thức yêu nước và một chiến sĩ bất khuất trước mọi cực hình của kẻ thù.

Cuộc đời luật sư Thái Văn Lung là hình ảnh đẹp về một trí thức Nam Bộ đã gác lại sự nghiệp riêng để dấn thân vào cuộc kháng chiến, chiến đấu và hy sinh vì độc lập của Tổ quốc. Từ người luật sư được đào tạo ở nước ngoài, ông trở thành người lãnh đạo Thanh niên Tiền phong, cán bộ kháng chiến, người chỉ huy lực lượng vũ trang và đại biểu Quốc hội. Tên tuổi Thái Văn Lung được đặt cho nhiều đường phố, trường học, trở thành một phần ký ức về thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng thời hoa lửa.