Tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới tây nam
Mỗi khi tờ lịch bóc đi những ngày cuối cùng của tháng Chạp, trong không khí se lạnh của mùa đông miềm Bắc, bác Nguyễn Thế Tường lại trầm ngâm bên ấm chè xanh bốc khói. Sinh năm 1956, ở cái tuổi "thất thập cổ lai hy", người cựu chiến binh ấy mang trên mình không ít vết sẹo của đạn bom và những cơn sốt rét rừng dai dẳng. Nhưng sâu thẳm trong đôi mắt đã mờ đục vì thời gian của bác, ký ức về mười năm làm lính tình nguyện trên chiến trường Campuchia vĩ đại và bi tráng vẫn vẹn nguyên, đỏ rực như màu đất bazan mùa khô khắc nghiệt.
Năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, chàng thanh niên Nguyễn Thế Tường vừa tròn 19 tuổi. Những tưởng thế hệ của bác sẽ được vĩnh viễn gấp lại bộ quân phục, chuyên tâm cầm cày, cầm cuốc kiến thiết quê hương sau mấy chục năm khói lửa. Nhưng nền hòa bình quá đỗi mong manh. Tập đoàn phản động Pol Pot - Ieng Sary xua quân tràn qua biên giới Tây Nam, tàn sát dã man đồng bào ta ở Tây Ninh, An Giang, Kiên Giang. Những vụ thảm sát tày trời ở Ba Chúc đã thổi bùng ngọn lửa căm phẫn trong lòng cả dân tộc. Năm 1978, không một chút do dự, Nguyễn Thế Tường cùng hàng vạn thanh niên Việt Nam gác lại những giấc mơ tuổi trẻ, khoác ba lô tiến về biên giới.
Nhưng cuộc chiến của bác Tường và đồng đội không chỉ dừng lại ở việc đánh đuổi kẻ thù khỏi bờ cõi. Đáp lại lời kêu gọi khẩn thiết của Mặt trận Đoàn kết Dân tộc Cứu nước Campuchia, những người lính Cụ Hồ đã vượt ranh giới quốc gia, trở thành những người lính tình nguyện, gánh trên vai một sứ mệnh quốc tế cao cả: cứu một dân tộc láng giềng khỏi họa diệt chủng.
Bác Tường nhớ như in những ngày đầu tiến vào đất nước Chùa Tháp. Khắp nơi là một màu tang tóc. Những phum sóc (làng mạc) hoang tàn không một bóng người, không một tiếng chó sủa hay tiếng gà gáy. Dọc đường hành quân, xen lẫn trong những cánh rừng khộp rụng lá là những hố chôn người tập thể chất đầy xương trắng. Mùi tử khí bốc lên nồng nặc dưới cái nắng cháy da cháy thịt của mùa khô. Chứng kiến tận mắt "địa ngục trần gian" mà bè lũ Angkar đã gây ra cho chính đồng bào mình, bác Tường và những người lính trẻ Việt Nam chợt hiểu rằng: Trận chiến này không chỉ vì sự bình yên của Tổ quốc mình, mà là cuộc chiến vì lương tri của toàn nhân loại.
Có một kỷ niệm mà suốt cuộc đời bác Tường không bao giờ quên. Đó là trận truy quét tàn quân Pol Pot tản mát trong một khu rừng rậm ở Kampong Speu vào giữa năm 1979. Khi tiểu đội của bác đang dò dẫm từng bước qua bãi mìn lá, bỗng nghe có tiếng khóc trẻ con thoi thóp phát ra từ một bãi lau sậy. Bác Tường cẩn thận vạch cỏ bước tới. Trước mắt bác là một cảnh tượng nhói lòng: Hơn chục người dân Campuchia, từ người già đến trẻ nhỏ, gầy giơ xương, hốc hác, đang rúc vào nhau run rẩy sợ hãi. Họ đã trốn chạy khỏi công xã của Pol Pot suốt cả tháng trời, ăn rễ cây, lá rừng để cầm cự.
Trong suốt những năm tháng sau đó, bước chân của quân tình nguyện không chỉ in dấu trong những trận đánh ác liệt để nhổ tận gốc tàn quân diệt chủng. Bác Tường và đơn vị đã ở lại, cùng người dân Campuchia hồi sinh từ đống tro tàn. Vừa chắc tay súng cảnh giới, những người lính tình nguyện vừa trở thành bác sĩ chữa bệnh sốt rét, trở thành thầy giáo dạy chữ cho trẻ em mồ côi, trở thành thợ mộc dựng lại những nếp nhà sàn, và lội xuống bùn sâu hướng dẫn bà con cày cấy để làm ra hạt gạo. Nhân dân đất nước Chùa Tháp gọi bác Tường và đồng đội bằng cái tên thân thương và thành kính nhất: "Bộ đội nhà Phật" - những người lính từ trên trời rơi xuống cứu họ khỏi cửa tử.
Tròn mười năm làm nhiệm vụ quốc tế, khi tiếng súng đã thưa dần và đất nước bạn bắt đầu tự đứng vững trên đôi chân của mình, những đoàn quân tình nguyện Việt Nam mới nhận lệnh rút quân về nước. Ngày trở về, không có chiến lợi phẩm đắt tiền, gia tài của bác Tường chỉ là một cơ thể gầy gò ốm yếu vì sốt rét, cùng chiếc ba lô sờn rách. Dọc hai bên con đường đất đỏ từ Phnom Penh dẫn về biên giới Mộc Bài, hàng vạn người dân Campuchia đứng chật kín, tay cầm cờ, vẫy những nhành hoa Chăm Pa trắng muốt, khóc nức nở vẫy chào những ân nhân của dân tộc mình.
Hôm nay, ngồi giữa thời bình, ngắm nhìn đàn cháu nhỏ đang bình yên nô đùa trước khoảng sân đầy nắng, bác Nguyễn Thế Tường mỉm cười thanh thản. Đời người lính của bác dẫu nhiều mất mát, gian truân, nhưng chưa bao giờ bác hối hận vì tuổi thanh xuân đã hiến dâng. Câu chuyện của bác, cũng như của hàng vạn quân tình nguyện Việt Nam năm xưa, mãi mãi là một khúc tráng ca đẹp đẽ nhất về tinh thần xả thân vì nghĩa lớn, minh chứng cho một chân lý bất diệt: Ở đâu có áp bức, ở đâu có cái ác tột cùng, ở đó sẽ có những trái tim quả cảm mang ánh sáng của chính nghĩa đến chở che.
