Thăm khu di tích chiến thắng đồn Phố Lu

Ai đã từng đến mảnh đất Phố Lu (nay là trung tâm xã Bảo Thắng) hẳn không khỏi ngỡ ngàng trước sự phát triển mạnh mẽ của thị trấn Phố Lu cũ với đô thị khang trang, hiện đại bên bờ sông Hồng. Ngược thời gian, trước năm 1945, cách đây hơn 80 năm, vùng đất này vẫn nằm dưới sự cai trị của thực dân Pháp. Sau khi cách mạng tháng 8/1945 thành công, Nhật đảo chính Pháp, đời sống Nhân dân vô cùng cực khổ do phát xít Nhật và quân đội Tưởng Giới Thạch khủng bố, đàn áp, bóc lột.

Là người sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, năm nay đã gần 90 tuổi, đang ở trong ngôi nhà nhỏ ngay đối diện Khu di tích Chiến thắng đồn Phố Lu, ông Hoàng Hội là người được chứng kiến những sự kiện lịch sử của địa phương.

Ông Hội nhớ lại: Trong ký ức tuổi thơ của tôi, hình ảnh tôi nhớ nhất là một số người dân tộc thiểu số mạn Văn Bàn đến Bảo Thắng vào lấy gạo ở kho thóc của Nhật, sau đó bị chúng bắt được và tàn sát rất dã man. Khi bộ đội ta đánh thắng giặc ở đồn Phố Lu vào năm 1950, mặc dù đang tản cư ở Lục Yên, nhưng tôi cảm nhận được niềm vui của gia đình tôi và bà con, làng xóm. Vui nhất là đến năm sau, tôi được trở về quê hương.

Theo các tư liệu lịch sử, trước năm 1950, khi cai trị vùng đất Phố Lu, thực dân Pháp đã xây dựng hệ thống đồn, bốt và các lô cốt kiên cố và đưa quân càn quét, khủng bố khắp nơi, gây nhiều đau thương cho Nhân dân. Trước tình hình đó, ngày 12/12/1949, lực lượng vũ trang ta mở cuộc tấn công phủ đầu đồn Phố Lu, tuy không giành thắng lợi cuối cùng nhưng khiến quân địch nao núng tinh thần.

Thực hiện Chiến dịch Lê Hồng Phong (màn I), đúng 18 giờ ngày 08/02/1950, quân, dân huyện Bảo Thắng và bộ đội chủ lực của ta nổ súng tiếp tục tấn công đồn Phố Lu đợt 2. Sau 6 ngày kiên cường chiến đấu, đúng 19 giờ 30 phút ngày 13/02/1950, quân ta đã tiêu diệt toàn bộ Ban Chỉ huy và chiếm đồn Phố Lu. Trong trận đánh này, ta đã diệt 122 tên địch, trong đó có 4 quan Pháp, 25 lính Pháp và nhiều lính dõng, khố đỏ, đặc vụ Tưởng và rất nhiều vũ khí.

Chiến thắng đồn Phố Lu có ý nghĩa quan trọng, góp phần giải phóng tỉnh Lào Cai khỏi ách thống trị của thực dân Pháp vào tháng 11/1950. Ngày 04/11/2011, Di tích lịch sử Chiến thắng đồn Phố Lu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.