Thân gầy chèn bánh pháo (1)

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, việc kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những dốc cao vực thẳm là một kỳ tích của quân đội ta. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo pháo ra để chuẩn bị lại trận địa theo phương châm "đánh chắc tiến chắc". Khi khẩu pháo 37mm đang xuống dốc tời ở dốc Chuối thì bất ngờ dây tời bị đứt, khẩu pháo lao nhanh xuống dốc vực.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, không màng đến hiểm nguy của bản thân, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn: "Thà hy sinh chứ không để pháo hỏng!" và ngay lập tức lao mình vào bánh pháo, lấy thân hình mình làm một vật cản sống để kìm đà lao của khẩu pháo. Hành động quả cảm của ông đã giúp đồng đội kịp thời dùng chèn giữ pháo lại, bảo vệ an toàn cho khẩu pháo quý giá không bị rơi xuống vực sâu, nhưng ông đã anh dũng hy sinh vì vết thương quá nặng.

Khi đồng đội đến bên, hơi thở cuối cùng của ông vẫn là lời hỏi thăm nghẹn ngào: "Pháo có việc gì không?". Tinh thần yêu vũ khí như con, sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ tài sản của quân đội đã trở thành tấm gương sáng ngời cho toàn quân.

Ghi nhận công lao và sự hy sinh cao cả đó, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Nhà nước đã truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khẩu pháo cao xạ 37mm mang số hiệu 510681 mà ông đã cứu năm xưa hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Phòng không - Không quân và đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia.