Thân Người Khựng Bánh Xe Pháo (1954)

Đêm tối đen như mực trên đèo Bối Lợi. Đàn pháo nặng hàng tấn đang được các chiến sĩ nhích từng centimet trên con đường dốc đứng, bên cạnh là vực sâu thăm thẳm. Anh Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội căng gân gáy, hai tay ghì chặt dây tời kéo khẩu pháo cao xạ.

Bất ngờ, một luồng pháo kích của địch nổ gần đó làm dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng chót vót mất đà, bắt đầu lao dốc ngày một nhanh, kéo lê cả những người lính phía sau. Trong tíc tắc sinh tử ấy, nếu pháo rơi xuống vực, toàn bộ công sức và hy vọng của chiến dịch sẽ tan thành mây khói.

Không một phút đắn đo, Tô Vĩnh Diện buông tay tời, lao thẳng thân mình vào dưới bánh xe pháo.

Khực! Bánh xe đè lên người anh, khựng lại ngay bên mép vực thẳm. Đồng đội nhào đến, chèn được gỗ vào bánh xe và gạt đất đá đưa anh ra. Khi bế anh lên, ngực anh đã dập nát, nhưng đôi mắt vẫn nhắm nghiền mở ra thều thào hỏi câu cuối cùng:

“Pháo... pháo có việc gì không các đồng chí?”

Lời nói ấy tắt lịm giữa tiếng gió ngàn Việt Bắc, để lại niềm tiếc thương và ngọn lửa căm thù rực cháy trong lòng đồng đội.