Tháng 10/1972 – Khi Hiệp định Paris tưởng như đã ở rất gần

Tháng 10/1972, sau nhiều năm thương lượng, Lê Đức Thọ và Henry Kissinger đã tiến rất gần tới một thỏa thuận.

Một dự thảo hiệp định được hình thành.

Những vấn đề quan trọng như Mỹ rút quân, trao trả tù binh và ngừng bắn đã được đưa vào văn bản.

Tưởng như cuộc thương lượng sắp kết thúc.

Nhưng rồi mọi việc thay đổi.

Phía Mỹ tiếp tục đưa ra yêu cầu sửa đổi nhiều nội dung. Quá trình đàm phán lại rơi vào bế tắc.

Đằng sau những câu chữ là hàng loạt lợi ích quân sự và chính trị của các bên liên quan.

Lê Đức Thọ tiếp tục bảo vệ những nội dung mà phía Việt Nam coi là nguyên tắc.

Cuộc thương lượng kéo dài sang tháng 12.

Sau đó, chiến tranh lại leo thang dữ dội.

Từ ngày 18/12/1972, Hoa Kỳ mở cuộc tập kích đường không quy mô lớn bằng B-52 và nhiều loại máy bay khác vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc.

Trong 12 ngày đêm, chiến trường và bàn ngoại giao tưởng như cách xa hàng nghìn kilômét lại liên hệ trực tiếp với nhau.

Cuối tháng 12, cuộc ném bom chấm dứt.

Đầu tháng 1/1973, Lê Đức Thọ trở lại Paris.

Ông lại ngồi đối diện Henry Kissinger.

Chỉ vài tuần sau, văn bản cuối cùng được hoàn tất.

Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris chính thức được ký kết.

Câu chuyện tháng 10/1972 cho thấy một đặc điểm quan trọng của cuộc đàm phán:

Có lúc hòa bình chỉ còn cách vài trang văn bản, nhưng để những trang giấy ấy được ký, cuộc đấu tranh vẫn phải kéo dài thêm nhiều tháng.