Tháng 5/1974 – Hoài Nhơn đồng loạt tiến công, phá vỡ tuyến phòng thủ Bắc Hoài Nhơn
Tháng 5/1974 – Hoài Nhơn đồng loạt tiến công, phá vỡ tuyến phòng thủ Bắc Hoài Nhơn
Trong chiến dịch Hè – Thu năm 1974, chiến trường Bình Định tiếp tục diễn ra những trận đánh quyết liệt giữa ta và địch. Sau nhiều thất bại trong các kế hoạch lấn chiếm và “bình định”, địch vẫn cố bám giữ các chốt điểm, khu dồn, tuyến giao thông quan trọng để kìm kẹp Nhân dân và giữ thế kiểm soát. Tuy nhiên, trước thế tiến công ngày càng mạnh của quân và dân ta, hệ thống phòng thủ của chúng ngày càng bộc lộ nhiều sơ hở.
Đêm 20/5/1974, lợi dụng lúc lực lượng biệt động của địch bị kéo vào Bình Khê, một bộ phận của Sư đoàn 3 phối hợp với quân dân Hoài Nhơn đồng loạt mở cuộc tiến công và nổi dậy. Đây là một thời cơ quan trọng, thể hiện sự nhạy bén của ta trong việc nắm tình hình, tận dụng lúc địch phân tán lực lượng để đánh vào những vị trí then chốt.
Trong đêm ấy, quân dân ta đã tiến công mạnh mẽ, diệt và bức rút một loạt chốt địch kéo dài từ Cự Tài Đông thuộc Hoài Hảo đến An Quí, Đồi 9, Đồi 10 thuộc Hoài Châu. Những chốt điểm này vốn là nơi địch dùng để khống chế địa bàn, kiểm soát dân cư và bảo vệ tuyến phòng thủ ở Bắc Hoài Nhơn. Khi các chốt lần lượt bị đánh phá, thế phòng thủ của địch bắt đầu rối loạn.
Không chỉ đánh vào các chốt nhỏ, quân dân ta còn uy hiếp mạnh các vị trí quan trọng như chi khu Tam Quan, căn cứ Đệ Đức và tuyến đường số 1 từ thị trấn Tam Quan đến đèo Bình Đê giáp Quảng Ngãi. Đây là tuyến giao thông huyết mạch, có ý nghĩa lớn đối với việc cơ động lực lượng và tiếp tế của địch. Khi tuyến đường này bị uy hiếp, địch không chỉ mất thế chủ động mà còn bị đẩy vào tình trạng bị động đối phó.
Sáng ngày 21/5/1974, khí thế nổi dậy của quần chúng bùng lên mạnh mẽ. Hơn 10.000 lượt Nhân dân Hoài Nhơn đã tham gia bao vây chốt điểm, tiến công binh vận, phá khu dồn Giao Hội ở Hoài Tân và kéo vào thị trấn Bồng Sơn. Hình ảnh hàng vạn lượt người dân đứng lên đấu tranh cho thấy sức mạnh to lớn của lòng dân trong chiến tranh nhân dân. Quần chúng không chỉ là hậu phương, mà còn trực tiếp tham gia vào thế trận tiến công, góp phần làm tan rã bộ máy kìm kẹp của địch.
Trước sức tiến công của bộ đội và phong trào nổi dậy của Nhân dân, tuyến phòng thủ của địch ở Bắc Hoài Nhơn bị phá vỡ. Địch buộc phải điều một số đơn vị của Liên đoàn biệt động số 6 đang lấn chiếm Hoài Ân cùng lực lượng bảo an mở các cuộc hành quân phản kích, hòng giành lại những nơi đã mất. Nhưng việc phải điều quân ứng cứu cho thấy địch đã rơi vào thế bị động, phải căng kéo lực lượng trên nhiều hướng.
Câu chuyện Hoài Nhơn tháng 5/1974 là một trang sử hào hùng trong những năm tháng thời hoa lửa của quân và dân Bình Định. Đó là câu chuyện về sự phối hợp chặt chẽ giữa Sư đoàn 3, lực lượng địa phương và quần chúng Nhân dân; về tinh thần chủ động nắm thời cơ, đánh mạnh vào điểm yếu của địch; về khí thế nổi dậy của hàng vạn lượt người dân quyết tâm phá kìm, giành quyền làm chủ.
Chiến công ấy góp phần quan trọng làm suy yếu hệ thống phòng thủ của địch ở Bắc Hoài Nhơn, phá thế lấn chiếm, “bình định” và tạo thêm đà cho chiến dịch Hè – Thu năm 1974. Trong khói lửa chiến tranh, quân và dân Hoài Nhơn tiếp tục khẳng định ý chí kiên cường, lòng yêu nước và quyết tâm cùng toàn tỉnh tiến tới ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.
