Tháng 5/1974 – Quân dân Bình Định mở màn chiến dịch Hè – Thu, tiến công Hóa Mỹ

Bước vào năm 1974, chiến trường Bình Định tiếp tục diễn ra trong tình thế gay go, quyết liệt. Địch vẫn ngoan cố thực hiện âm mưu lấn chiếm, “bình định”, dùng quân sự để giành đất, giành dân và phá hoại vùng giải phóng của ta. Trước tình hình đó, Đảng bộ, lực lượng vũ trang và Nhân dân Bình Định đã chủ động chuẩn bị cho chiến dịch tổng hợp Hè – Thu, nhằm đánh bại âm mưu của địch, giữ vững vùng ta và tạo thế tiến công mới.

Trong quá trình chuẩn bị và mở màn chiến dịch, Nhân dân các khu chiến và vùng tranh chấp phát huy vai trò rất quan trọng. Đồng bào vừa phục vụ tại chỗ, vừa nổi dậy đấu tranh; kết hợp đấu tranh chính trị với binh vận, bao vây, bức rút, bức rã chốt địch, phá các khu dồn, ấp chiến lược. Đây là biểu hiện sinh động của sức mạnh chiến tranh nhân dân, khi mỗi người dân, mỗi thôn xóm đều trở thành một bộ phận của thế trận chung.

Tại các thị trấn, thị xã và vùng địch kiểm soát, phong trào đấu tranh chính trị cũng được đẩy mạnh. Những hoạt động ấy đã góp phần gây rối loạn hậu phương địch, làm cho chúng phải phân tán lực lượng đối phó. Trong khi đó, đồng bào và du kích vùng giải phóng vừa tích cực phục vụ chiến dịch, vừa sẵn sàng chiến đấu chống địch phản kích, lấn chiếm vùng ta.

Đêm 14 rạng ngày 15/5/1974, một bộ phận của Sư đoàn 3 phối hợp với lực lượng địa phương mở màn tiến công. Quân ta đánh vào các chốt Hóa Mỹ, Bình Thuận, Trà Sơn, Bình An và một số ấp chiến lược, khu dồn ở phía tây sân bay Gò Quánh. Đây là những vị trí có ý nghĩa quan trọng trong hệ thống phòng thủ của địch, nếu bị uy hiếp sẽ làm rối loạn thế bố trí của chúng ở khu vực này.

Cùng lúc, pháo binh chủ lực của ta pháo kích mạnh vào sân bay, các trận địa pháo và chi khu Bình Khê. Những đòn đánh liên tiếp đã tạo sức ép lớn, buộc địch phải điều lực lượng ứng cứu, giải tỏa. Tuy nhiên, các đợt ứng cứu của chúng không đạt kết quả như mong muốn. Một tiểu đoàn của Liên đoàn biệt động số 4 bị ta đánh thiệt hại nặng, làm cho địch càng thêm lúng túng.

Trước tình hình đó, địch phải đưa thêm lực lượng từ Tây Nguyên về ứng cứu phía tây sân bay Gò Quánh. Điều này cho thấy đòn tiến công của quân dân Bình Định đã buộc địch phải bị động điều quân, phân tán lực lượng và mất thế chủ động trên chiến trường.

Câu chuyện tháng 5/1974 là một trang sử đáng nhớ trong những năm tháng thời hoa lửa của quân và dân Bình Định. Đó là câu chuyện về sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực, lực lượng địa phương, du kích và quần chúng Nhân dân; về tinh thần chủ động tiến công, vừa đánh địch, vừa phát động quần chúng nổi dậy.

Đòn tiến công Hóa Mỹ – Bình Thuận – Trà Sơn – Bình An đã góp phần mở màn cho chiến dịch Hè – Thu năm 1974, làm suy yếu âm mưu lấn chiếm, “bình định” của địch. Trong khói lửa chiến tranh, quân và dân Bình Định tiếp tục khẳng định ý chí kiên cường, bám đất, giữ làng, tiến công không ngừng để tiến tới ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.