Thành cổ Quảng Trị

“Tôi là lính của mùa hè năm ấy… mùa hè đỏ lửa 1972 ở Thành cổ Quảng Trị. Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi khi nhắm mắt lại, tôi vẫn nghe rõ tiếng bom rền, đạn nổ, và tiếng gọi nhau giữa khói lửa…

Ngày đó, chúng tôi hành quân vào giữ thành khi tuổi đời còn rất trẻ. Có người mới mười tám, đôi mươi. Thành cổ không lớn, nhưng lại là nơi hứng chịu bom đạn ác liệt nhất trong suốt Chiến dịch Thành cổ Quảng Trị 1972. Mỹ và chính quyền Sài Gòn dội xuống đây hàng chục nghìn tấn bom đạn. Đất đá bị cày xới, cây cối cháy trụi, từng tấc đất đều thấm máu.

Tôi còn nhớ rõ sông Thạch Hãn. Đó là con đường sống, cũng là ranh giới giữa sự sống và cái chết. Ban ngày địch kiểm soát gắt gao, ban đêm chúng tôi mới lặng lẽ vượt sông tiếp tế, đưa thương binh ra ngoài. Nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại giữa dòng nước ấy… Không kịp một lời trăn trối.

Có một lần, đơn vị tôi nhận lệnh giữ một góc thành. Bom rơi dày đến mức đất rung lên từng hồi. Một người bạn thân của tôi – thằng Hùng – vừa cười nói buổi sáng, đến chiều đã hy sinh. Tôi cùng anh em vội vã chôn bạn ngay trong lòng thành, không bia, không mộ. Chỉ kịp cắm một cành cây làm dấu… rồi lại tiếp tục chiến đấu.

Chúng tôi sống trong địa đạo, ăn lương khô, uống nước mưa. Có khi ba ngày không ngủ. Nhưng lạ lắm, không ai nghĩ đến việc bỏ vị trí. Ai cũng hiểu: nếu Thành cổ mất, thì biết bao xương máu đã đổ xuống sẽ trở nên vô nghĩa.

81 ngày đêm… đó không chỉ là con số. Đó là từng giờ, từng phút giành giật sự sống. Là tiếng gọi “đồng chí ơi!” trong mưa bom. Là những bàn tay nắm chặt trước giờ xung phong. Và cũng là những giọt nước mắt lặng lẽ khi mất đi đồng đội.

Ngày chiến dịch kết thúc, tôi là một trong số ít người còn sống. Bước ra khỏi thành, nhìn lại, nơi ấy gần như đã bị san phẳng. Nhưng trong lòng tôi biết: Thành cổ vẫn đứng vững – không phải bằng tường gạch, mà bằng ý chí của những người đã ngã xuống.

Giờ đây, mỗi lần trở lại Thành cổ Quảng Trị, tôi thắp nén hương cho đồng đội. Dòng Thạch Hãn vẫn chảy, xanh và hiền hòa hơn xưa. Nhưng với chúng tôi, đó mãi là dòng sông ký ức.

Các bạn trẻ hôm nay đến đây, có thể chỉ thấy một di tích. Nhưng với chúng tôi, đó là cả một thời tuổi trẻ – nơi mà mỗi tấc đất đều là máu, mỗi viên gạch đều là một cuộc đời.

Nếu được nhắn gửi một điều, tôi chỉ mong: hãy sống sao cho xứng đáng với những người đã nằm lại nơi này…”