THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ – 81 NGÀY ĐÊM CỦA TUỔI HAI MƯƠI

Trong chiến dịch năm 1972, thị xã Quảng Trị được giải phóng ngày 1/5. Sau đó, quân đội Việt Nam Cộng hòa với sự hỗ trợ của Mỹ mở cuộc phản công nhằm tái chiếm khu vực này.

Tâm điểm của cuộc chiến là Thành cổ Quảng Trị.

Từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ kéo dài 81 ngày đêm.

Một thành cổ có chu vi khoảng hơn 2.160 mét trở thành chiến trường tập trung bom đạn dữ dội.

Những người lính bảo vệ Thành cổ phần lớn còn rất trẻ.

Có người vừa rời ghế nhà trường.

Có người mới bước vào quân ngũ.

Có người chưa kịp trở về thăm gia đình.

Nhưng họ phải sống trong những ngày mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau một trận pháo.

Tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận trong 81 ngày đêm, Thành cổ và thị xã Quảng Trị phải hứng chịu một khối lượng bom đạn cực lớn; hàng nghìn người đã hy sinh tại chiến trường này.

Chiến đấu ở Thành cổ không chỉ là đứng trong công sự và bắn trả.

Người lính phải đào lại hầm hào sau mỗi trận bom.

Phải tìm đồng đội bị thương.

Phải chuyển thương binh.

Phải giữ gìn từng khẩu súng, từng viên đạn.

Có những thời điểm mưa lũ làm ngập trận địa, hầm hào bị sụt lở, lương thực và đạn dược bị ướt. Bộ đội vừa chiến đấu vừa khắc phục hậu quả của thiên tai và bom đạn.

Đó là cuộc chiến không chỉ thử thách sức mạnh mà còn thử thách sức chịu đựng của con người.

Ngày 16/9/1972, lực lượng ta rút khỏi Thành cổ qua sông Thạch Hãn.

Nhưng cuộc chiến đấu 81 ngày đêm đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Quảng Trị.

Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị không còn là một chiến trường.

Cây xanh đã phủ lên mảnh đất từng bị bom đạn cày xới.

Những bức tường, công trình tưởng niệm và khuôn viên di tích trở thành nơi để người dân đến thắp hương.

Sông Thạch Hãn vẫn chảy.

Nhưng dưới dòng sông ấy là ký ức về những người lính đã hy sinh.

Nhà thơ Lê Bá Dương từng viết những câu thơ nổi tiếng về những đồng đội nằm lại dưới dòng sông. Những câu thơ ấy đã trở thành một phần ký ức văn hóa về Thành cổ Quảng Trị.

Thành cổ hôm nay không chỉ kể câu chuyện về chiến tranh.

Nó kể câu chuyện về giá trị của hòa bình.

Một học sinh đứng trong khuôn viên Thành cổ có thể không hình dung được tiếng bom đạn năm xưa. Nhưng em có thể hiểu rằng để có ngày hôm nay, nhiều người cùng tuổi với các em ngày trước đã không thể trở về.

Vì vậy, giáo dục truyền thống không phải là kể lại chiến tranh để gieo vào thế hệ trẻ sự căm hận.

Quan trọng hơn, đó là giúp các em hiểu cái giá của hòa bình, biết trân trọng độc lập, biết yêu quê hương và có trách nhiệm với tương lai đất nước.

Thành cổ Quảng Trị hôm nay là một di tích quốc gia đặc biệt, một địa chỉ giáo dục truyền thống.

Ở đó, mỗi tấc đất đều gợi nhắc một câu chuyện.

Và mỗi câu chuyện đều hướng người hôm nay về một điều giản dị:

Hãy sống xứng đáng với những người đã không còn cơ hội được sống trong hòa bình.