Thành cổ Quảng Trị – ký ức không thể lãng quên

Tôi vẫn còn nhớ như in cái nắng gắt của buổi chiều hôm ấy, khi chiếc xe chở đoàn sinh viên chúng tôi dừng lại trước cổng Thành cổ Quảng Trị. Đó là lần đầu tiên tôi đặt chân đến nơi được mệnh danh là “mảnh đất thiêng mở ra bằng máu”. Lúc ấy, tôi chỉ là một sinh viên năm hai khoa Sư phạm, mang trong mình bao háo hức khám phá, nhưng cũng chưa đủ sâu sắc để hiểu hết hai chữ hy sinh lớn đến nhường nào.

Trong cuộc chiến 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành nơi “xương chất thành gò, máu đổ thành sông”. Hơn 10.000 chiến sĩ đã ngã xuống trong những trận đánh khốc liệt, để giữ bằng được từng viên gạch, từng tấc đất thiêng. Người ta thường nói mỗi chiến sĩ vào thành là mang theo ba lô, cây súng… và trong sâu thẳm là lời thề: “Còn người, còn thành”.

Hôm ấy, tôi được nghe hướng dẫn viên kể lại câu chuyện về những người lính cầm cuốc thay súng, về những lá thư cuối cùng chưa kịp gửi về quê nhà, về những người con Quảng Trị ngã xuống mà ngay cả tên tuổi cũng chưa kịp ghi lại. Mỗi câu chuyện như một nhát dao khẽ chạm vào trái tim tuổi trẻ của tôi – một trái tim trước đó chỉ biết lịch sử qua sách giáo khoa và những bài kiểm tra.

Khi đứng trước Đài tưởng niệm trung tâm, dưới bầu trời trong xanh, tôi bỗng thấy cổ họng mình nghẹn lại. Không gian rộng lớn ấy như bao bọc lấy tôi trong một cảm xúc khó gọi thành tên. Tôi nhắm mắt, tưởng tượng tiếng bom đạn vang trời, tiếng gọi nhau trong đêm tối, tiếng người lính trẻ nói lời cuối trước khi hòa vào lòng đất mẹ. Tôi hiểu rằng: hòa bình hôm nay là cái giá của vô số hy sinh thầm lặng.

T        ừ chuyến đi năm ấy, tôi mang theo một điều gì đó rất khác – một phần trách nhiệm, một phần biết ơn, và một phần ý thức sâu sắc về nghề giáo mà mình đang theo đuổi. Nhiều năm sau, khi đã trở thành giáo viên  tôi vẫn thường kể với học sinh của mình về cảm xúc lần đầu đứng giữa Thành cổ. Tôi muốn các em hiểu rằng:
Lịch sử không chỉ là ngày tháng và sự kiện.
Lịch sử là máu, là nước mắt, là tuổi trẻ của biết bao con người.

Thành cổ Quảng Trị – nơi tôi đã từng đi qua khi còn là một sinh viên – giờ vẫn là một ký ức thiêng liêng trong trái tim tôi. Nó nhắc tôi rằng đất nước ta đã trải qua những tháng ngày tàn khốc, và mỗi thế hệ trẻ hôm nay cần sống đẹp hơn, mạnh mẽ hơn, xứng đáng hơn với sự hy sinh của những người đã ngã xuống.