THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ: MÃI MÃI NẰM LẠI TUỔI HAI MUOI

Từ năm 1970- 1971 lệnh tổng động viên được thông báo, hàng ngàn sinh viên và cán bộ giảng dạy ở toàn bộ các trường đại học đều gác sách vở, gác lại bao ước mơ hoài bão còn giang dở lên đường nhập ngủ tất cả đều được phân bố vào nhiều chiến trường ác liệt tại Nam Lào , Đông Nam Bộ và tập trung đông nhất tại Quảng Trị .

Giữa năm 1972, Hội nghị Paris đang vào giai đoạn gay cấn nhất với ưu thế thuộc về chính phủ cách mạng lâm thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam sau khi Quân Giải Phóng Miền Nam Việt đẩy lùi được Chiến Dịch Lam Sơn 719 và dành được nhiều chiến thắng khác Đông Nam Bộ. Đây là sức ép rất lớn trên bàn ngoại giao buộc Hoa Kì cùng Quân lực Việt Nam Công Hòa phải dành một chiến thắng mang tính biểu tượng để lấy lại vị thế

Sau khi nghe tin tức Quảng Trị rơi vào tay Quân giải phóng đã tác động rất lớn đến Chính Quyền Nguyễn Văn Thiệu.

Ngày 25.12.1972, Tống Thống Thiệu phát lệnh phải bằng mọi giá tái chiếm thành cổ. Từ giữa tháng 6 Hòa Kì cùng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa đã triểu khai một lực lớn tổ chức phản công trên chiến trường.

Chiến Sự mùa hè 1972 tại Quảng Trị diễn ra ác liệt, Hòa Kì cùng Quân Việt Nam Công Hòa mở các cuộc phán công đến đầu tháng 7. Cuộc Chiến 81 ngày đêm giữ Thành Cổ của quân ta chính thức bắt đầu.

Khi muốn vào Thành Cổ Quân ta bắt buộc phải vượt qua dòng sông Thạch Hãn bằng đò do lực lượng công binh hoặc người dân địa phương đôi khi các người lính cũng phải tự bơi vào dưới làn pháo kích dữ dội của quân địch biến nơi đây thành nơi chôn thây của vạn người lính trẻ vĩnh viễn nằm dưới đáy sông thạch hãn. Trong bài thơ " Lời gọi bên sông" đã miêu tả sự thảm khốc ấy như sau

"Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ.
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.
Có tuổi hai mươi thành sóng nước.
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm"

Từ ngày 26.6 - 5.8.1972 Quân ta đã phải đối mặt với nhiều cuộc phản công của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa với vũ khí hiện đại được Mĩ viện trợ như xe bọc thép, Xe tăng và pháo kích cùng với ném bom từ máy bay cùng nhiều khí tài khác. Gây cho quân ta khá nhiều tổn thất nhưng vẫn không thể bẻ gãy được ý chí của các người lính trẻ tuổi khiến chúng liên tiếp bị đẩy lùi. Âm mưa đánh nhanh thắng nhanh nhằm tái chiếm thành cổ để dành ưu thế trên chiến trường cũng như bàn đàm phán gần như phá sản.

Ngày 15.9.1972 khi hội nghị Paris diễn ra ngày càng có lợi cho Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời Miền Nam Việt Nam. Đặc biệt ngày 11.9.1972 Cố vấn kissinger đã chấp nhận ngừng bắn và rút quân Mỹ.

Ngay sau đó Quân ta rút quân khỏi thành cổ đánh dấu 81 ngày đêm đỏ lửa giữ vững thành cổ.Chiến thắng ấy được đắp bằng máu và nước mắt của hàng vạn sinh viên và giảng viên.Những con người đã để lại tuổi trẻ, hoài bão, ước của mình tại mỗi tấc đát của Thành Cổ quyết giữ lấy vị trí trọng yếu này.Cuốn nhật kí "Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi" của Liệt Sĩ Nguyễn Văn Thạc được viết vào năm tháng chiến tại Quảng Trị và mất tại đây khi anh vừa tròn 20 tuổi. Anh ra đi để lại một dòng gửi về cho cô bạn gái ở hậu phương "30/4/1975 Thạc sẽ trả lời P. câu: Hạnh Phúc gì" khi anh nhập ngũ được 12 ngày anh đã tiên tri đúng ngày toàn thắng của dân tộc, lời hẹn ước ấy mang một dự cảm kỳ lạ vừa chứa đựng câu trả lời sâu sắc mà thiêng liêng.