Thành cổ Quảng Trị – Những tuổi hai mươi hóa thành bất tử
Bài viết tái hiện ký ức của cựu chiến binh Trương Văn Lương – người từng tham gia 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Qua những hồi ức về hành quân, chiến đấu và đời sống trong hầm giữa mưa bom bão đạn, câu chuyện khắc họa sâu sắc sự hy sinh của thế hệ trẻ thời chiến và giá trị thiêng liêng của hòa bình hôm nay.
Trong bài thơ “Thêm một lần cho Tổ quốc được sinh ra”, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến từng viết:
“Có nơi nào như Tổ quốc chúng ta
Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ
Khi giặc đến vạn người con quyết tử
Cho một lần Tổ quốc được sinh ra.”
Những câu thơ ấy gợi nhắc về một thời kỳ lịch sử không thể đo đếm bằng thời gian, mà được viết nên bằng máu, nước mắt và tuổi trẻ của biết bao thế hệ. Dân tộc Việt Nam đã đi qua chiến tranh không chỉ bằng những chiến công vang dội, mà còn bằng sự hy sinh thầm lặng của những con người bình dị nhưng phi thường – những người đã chọn con đường “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Nếu không có họ, những người đã ngã xuống giữa bom đạn để giữ từng tấc đất quê hương, sẽ không có một Việt Nam hòa bình của hôm nay. Thành cổ Quảng Trị – nơi được ví như “cối xay thịt” – đã trở thành biểu tượng đau thương nhưng bất tử của 81 ngày đêm khói lửa, nơi tuổi mười tám đôi mươi hóa thành ngọn lửa thiêng của lòng yêu nước.
Giữa dòng chảy ký ức ấy, cựu chiến binh Trương Văn Lương, hiện sinh sống tại Hà Nội, là một trong những người lính từng trực tiếp tham gia chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị. Ông thuộc Trung đoàn 18 bộ binh, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2 – những đơn vị đã có mặt trong tâm điểm khốc liệt nhất của chiến trường. Trong những ngày tháng ấy, ông cùng đồng đội đã trải qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, lấy ý chí kiên cường và lòng yêu nước làm điểm tựa để bám trụ từng trận địa, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về Thành cổ vẫn còn nguyên vẹn trong ông. Trở về đời thường, ông sống giản dị, khiêm nhường, luôn giữ trong mình sự trân trọng sâu sắc đối với hòa bình hôm nay. Là người từng bước ra từ nơi được gọi là “cối xay thịt”, ông càng thấm thía giá trị của sự bình yên – điều mà thế hệ sau đang được thụ hưởng.
Ông nhập ngũ trong những ngày tháng đất nước còn đầy biến động. Có những thời điểm, khi người dân cả nước đang chuẩn bị đón Tết, ông và đồng đội lại nhận lệnh lên đường chiến đấu. Hành trình hành quân qua Đèo Ngang – nơi một bên núi cao trùng điệp, một bên biển rộng mênh mông – là bước chuyển từ cuộc sống bình yên sang chiến trường khốc liệt. Trên con đường tiến về Thành cổ Quảng Trị, những người lính trẻ mang theo ba lô nặng trĩu, vừa hành quân vừa hát vang những khúc ca chiến đấu, tiếp thêm tinh thần cho nhau giữa khói lửa đang chờ phía trước.
Những lời ca như: “Sát vai bên nhau đội ngũ trung kiên, đường dài gian khó càng nêu cao chí quyết thắng…” không chỉ là âm nhạc, mà còn là sức mạnh tinh thần giúp họ vượt qua nỗi sợ hãi, bước tiếp về phía chiến trường. Từ khoảnh khắc ấy, ông Trương Văn Lương đã gắn bó trọn vẹn với 81 ngày đêm khốc liệt nơi Thành cổ – nơi tuổi trẻ bị thiêu đốt trong bom đạn, nhưng tinh thần yêu nước thì trở thành bất tử.
Trong ký ức của ông, có những lời dặn dò của người chỉ huy trước giờ chiến đấu vẫn còn nguyên sự ám ảnh và khí phách. Đó là lời nói ngắn gọn nhưng dứt khoát, thể hiện tinh thần xung phong đi đầu, sẵn sàng nhận phần nguy hiểm nhất về mình để bảo vệ đồng đội. Trong hoàn cảnh ranh giới sinh tử mong manh, những lời nói ấy không chỉ là mệnh lệnh, mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp những người lính trẻ vượt qua sợ hãi để cùng nhau tiến lên.
Chiến trường Thành cổ không chỉ khốc liệt bởi bom đạn, mà còn bởi sự thiếu thốn và áp lực tinh thần đè nặng lên từng người lính. Có những chàng sinh viên đôi mươi, chưa kịp quen với súng đạn, đã phải đối diện với hiện thực chiến tranh tàn khốc. Họ sống trong những căn hầm chật hẹp, thiếu ánh sáng, nơi mỗi hơi thở cũng phải kìm nén để tránh bị phát hiện. Sự căng thẳng kéo dài khiến mọi cảm xúc bị dồn nén, nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, ý chí chiến đấu lại càng được tôi luyện mạnh mẽ.
Qua những lời kể của ông Lương, chiến tranh hiện lên không chỉ bằng sự tàn khốc của bom đạn, mà còn bằng vẻ đẹp của con người – những người lính trẻ dám vượt lên nỗi sợ hãi để hoàn thành nhiệm vụ. Họ đã sống, chiến đấu và hy sinh tuổi trẻ của mình để viết nên trang sử hào hùng của dân tộc.
Khi lắng nghe câu chuyện ấy, em không khỏi xúc động và nghẹn ngào. Sự khốc liệt của chiến tranh, sự hy sinh của những người lính tuổi đôi mươi khiến em thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay. Đồng thời, em nhận ra trách nhiệm của thế hệ trẻ không chỉ là biết ơn, mà còn là sống xứng đáng – học tập nghiêm túc, rèn luyện bản thân và góp phần xây dựng đất nước.
Câu chuyện về Thành cổ Quảng Trị không chỉ là ký ức lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình và sự hy sinh. Những người lính trẻ năm xưa đã biến tuổi hai mươi thành bất tử, để hôm nay chúng ta được sống trong bình yên và tiếp tục viết tiếp tương lai của đất nước bằng trách nhiệm và lòng biết ơn.



