Thành Dền và điều lòng đất cho biết

Thành Dền thường được gắn trong truyền kể với căn cứ của Hai Bà Trưng. Khi giới thiệu công trình nghiên cứu về địa điểm này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia lại lưu ý một điều quan trọng: chưa có chứng cứ khảo cổ xác nhận cách gắn ấy.

Các cuộc nghiên cứu đã làm rõ những lớp văn hóa sớm, đặc biệt dấu tích liên quan đến văn hóa Đồng Đậu. Lòng đất kể một câu chuyện lâu đời hơn nhiều so với cuộc khởi nghĩa năm 40.

Sự khác biệt không khiến địa điểm mất giá trị. Trái lại, nó cho thấy khảo cổ học có nhiệm vụ xác định niên đại và tính chất bằng hiện vật. Một truyền thuyết có thể gợi nơi tìm kiếm, nhưng kết luận phải chờ chứng cứ từ tầng văn hóa và kết quả nghiên cứu.