Thanh Hóa – Những năm tháng không quên

Thanh Hóa – Những năm tháng không quên
Tôi là Nguyễn Thành Đồng, sinh năm 1957 tại mảnh đất Thanh Hóa – vùng quê giàu truyền thống yêu nước, nơi được mệnh danh là "đất địa linh nhân kiệt". Tôi cất tiếng khóc chào đời khi đất nước còn chia cắt, miền Bắc đang bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời dốc toàn bộ sức người, sức của chi viện cho tiền tuyến miền Nam.

Tuổi thơ của tôi không có nhiều ký ức về những món quà hay đồ chơi đẹp. Điều tôi nhớ nhất là tiếng còi báo động vang lên giữa trưa hè, là những hầm trú ẩn được đào ngay cạnh nhà, là cảnh bà con gồng gánh chạy xuống hầm mỗi khi máy bay Mỹ xuất hiện trên bầu trời. Những đứa trẻ chúng tôi lớn lên cùng tiếng bom, tiếng pháo và những câu chuyện về các anh bộ đội ngoài mặt trận.

Thanh Hóa những năm ấy là một trong những địa phương có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Đây là cửa ngõ nối liền miền Bắc với chiến trường miền Nam. Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc – Nam, cầu Hàm Rồng, bến phà Ghép, nhiều tuyến giao thông huyết mạch đều đi qua quê hương tôi. Chính vì vậy, Thanh Hóa trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ.

Tôi vẫn nhớ như in những ngày cả làng hướng mắt về phía cầu Hàm Rồng. Khói lửa mịt mù phủ kín bầu trời. Tiếng bom nổ rung chuyển cả đất trời, nhưng sau mỗi trận đánh, lá cờ đỏ sao vàng vẫn tung bay trên cây cầu lịch sử. Những người lính phòng không, dân quân tự vệ và nhân dân Thanh Hóa đã chiến đấu bằng tất cả lòng dũng cảm để bảo vệ cây cầu – biểu tượng của ý chí kiên cường, bất khuất. Đối với chúng tôi khi ấy, cầu Hàm Rồng không chỉ là cây cầu nối đôi bờ sông Mã mà còn là niềm tự hào của cả quê hương.

Chiến tranh khiến cuộc sống vô cùng thiếu thốn. Gạo phải ăn độn với khoai, sắn, ngô. Quần áo được vá đi vá lại nhiều lần. Mỗi gia đình đều cố gắng chắt chiu từng bát gạo, từng tấm áo để dành cho người thân đang ở chiến trường. Nhưng dù khó khăn đến đâu, người dân Thanh Hóa vẫn giữ vững tinh thần "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người". Thanh niên hăng hái lên đường nhập ngũ, phụ nữ thay chồng cày ruộng, người già chăm sóc con cháu, còn lũ trẻ chúng tôi thì vừa học vừa tham gia những việc nhỏ như nhặt phế liệu, trồng rau, chăm sóc vườn nhà để góp phần cùng gia đình.

Những năm học của tôi cũng rất đặc biệt. Có hôm đang học, tiếng còi báo động vang lên, thầy cô lập tức hướng dẫn học sinh xuống hầm trú ẩn. Khi máy bay đi qua, chúng tôi lại tiếp tục bài học còn dang dở. Bàn ghế đơn sơ, lớp học có khi dựng bằng tre nứa, nhưng ai cũng cố gắng học thật tốt. Thầy cô thường nói rằng: "Có tri thức thì sau này mới xây dựng được quê hương sau chiến tranh." Câu nói ấy theo tôi suốt cuộc đời.

Lớn thêm một chút, tôi chứng kiến nhiều anh chị trong làng khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Ngày tiễn họ, cả làng đứng kín sân đình. Có người đi rồi mãi mãi không trở về, có người mang trên mình những vết thương của chiến tranh. Mỗi lần nhận giấy báo tử, cả xóm lặng đi trong nước mắt. Chính những mất mát ấy đã dạy cho thế hệ chúng tôi hiểu giá trị của hòa bình và sự hy sinh lớn lao của biết bao người đi trước.

Năm 1972, chiến tranh càng trở nên ác liệt. Thanh Hóa liên tục hứng chịu các trận ném bom. Dẫu vậy, những cánh đồng vẫn xanh màu lúa, những đoàn xe chi viện vẫn nối đuôi nhau vào Nam. Người dân quê tôi tin rằng, chỉ cần đoàn kết và kiên cường thì nhất định đất nước sẽ thống nhất.

Rồi mùa xuân năm 1975 cũng đến. Tin chiến thắng từ miền Nam lan về khiến cả làng vỡ òa trong niềm vui. Tôi còn nhớ những lá cờ đỏ được treo trước mỗi ngôi nhà, tiếng trống, tiếng hò reo vang khắp xóm làng. Sau bao năm bom đạn, đất nước cuối cùng cũng được thống nhất. Đó là ngày mà cả dân tộc mong đợi bằng biết bao máu, nước mắt và sự hy sinh.

Sau chiến tranh, quê hương Thanh Hóa vẫn còn vô vàn khó khăn. Những hố bom chưa kịp san lấp, nhiều gia đình mất người thân, kinh tế còn nghèo nàn. Nhưng với bản tính cần cù và ý chí vượt khó, người dân quê tôi lại bắt tay vào dựng lại nhà cửa, khai hoang ruộng đồng, xây dựng trường học và khôi phục cuộc sống. Chính tinh thần ấy đã giúp Thanh Hóa từng bước vươn lên mạnh mẽ.

Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi luôn tự hào vì mình được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất anh hùng. Những năm tháng chiến tranh tuy gian khổ nhưng đã hun đúc trong tôi lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần trách nhiệm với quê hương. Tôi mong thế hệ trẻ hôm nay sẽ luôn ghi nhớ rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và xương máu của các thế hệ cha anh.

Nếu được gửi gắm một điều đến tuổi trẻ hôm nay, tôi chỉ muốn nói rằng: Hãy sống xứng đáng với những hy sinh của thế hệ đi trước. Hãy học tập, lao động, cống hiến bằng tất cả trái tim mình để xây dựng quê hương Thanh Hóa ngày càng giàu đẹp, đất nước Việt Nam ngày càng phát triển. Đó chính là cách thiết thực nhất để viết tiếp câu chuyện đẹp của một thời hoa lửa.