THANH NIÊN ĐỒNG THÁP HĂNG HÁI LÊN ĐƯỜNG BẢO VỆ BIÊN GIỚI PHÍA BẮC

Ngày 17/02/1979, hơn 60 vạn quân Trung Quốc với 9 quân đoàn chủ lực đã bất ngờ mở cuộc tiến công xâm lược trên toàn tuyến biên giới phía Bắc Việt Nam từ Lai Châu đến Quảng Ninh dài hơn 1.000km, thuộc địa bàn 6 tỉnh biên giới phía Bắc: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên, Hoàng Liên Sơn và Lai Châu. Quân Trung Quốc đã bắn phá, tiêu huỷ tất cả các cơ sở, kho tàng, nhà ở của ta ở các thị xã, thị trấn và các làng bản, bắn giết vô cùng tàn bạo nhân dân ta, quân Trung Quốc tiến sâu vào địa bàn các tỉnh Lạng Sơn, Lai Châu từ 10-15km, tiến sâu vào đất Cao Bằng gần 50km. Ngày 04/3/1979, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước nhất tề đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Ngày 05/3/1979, trong tình thế cấp bách chống quân Trung Quốc xâm lược biên giới phía Bắc, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng đã ra Lệnh tổng động viên toàn quân, toàn dân kháng chiến. Sáng cùng ngày, Đài tiếng nói Việt Nam phát bản tin đặc biệt kêu gọi: “Hởi đồng bào và chiến sĩ yêu quý! Quân thù đang giày xéo non sông, đất nước ta. Độc lập, tự do, chủ nghĩa xã hội của nhân dân ta đang bị xâm phạm. Hoà bình và ổn định ở Đông Nam Châu Á đang bị đe doạ. Dân tộc Việt Nam ta phải ra sức chiến đấu để tự vệ… Toàn thể đồng bào các dân tộc anh em trong cả nước, các tôn giáo, các đảng phái, già , trẻ, gái, trai hãy phát huy truyền thống Diên Hồng, triệu người như một, nhất tề đứng lên bảo vệ Tổ quốc”. Chấp hành Lệnh tổng động viên của Chủ tịch nước. Mỗi tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đưa một tiểu đoàn bộ binh tình nguyện ra Bắc cùng đồng bào ngoài đó chống giặc. Tại Đồng Tháp, chấp hành chủ trương của Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh, Tỉnh đoàn phát động phong trào thanh niên Đồng Tháp tình nguyện lên đường bảo vệ biên giới phía Bắc. Lúc này, tôi là cán bộ Huyện đoàn Cao Lãnh được phân công tham gia tổ chức buổi mít tinh tại các xã thuộc khu vực Mỹ An. Mới sáng sớm đã có hàng chục chiếc tắc ráng, ghe xuồng chở đầy thanh niên từ các xã Mỹ An, Đốc Binh Kiều, Thanh Mỹ, Mỹ Quí, Mỹ Hoà, Hưng Thạnh với cờ, khẩu hiệu lao nhanh về bến đình Mỹ An - nơi tổ chức lễ phát động. Lời các bài hát “nào anh em ta cùng nhau xông pha lên đàng kiếm nguồn tươi sáng, đồng lòng cùng đi tiếc gì xương máu “, “lá còn xanh như anh đang còn trẻ, lá trên cành như anh đang còn xuân”… vang động cả khu vực. Khi anh em đã tập trung đông đủ trước sân đình thì từ các loa phóng thanh vang lên khúc ca hùng tráng “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới, gọi toàn dân ta vào cuộc chiến đấu mới, quân xâm lược bành trướng dã man, đã giày xéo mảnh đất tiền phương. Lửa đã cháy và máu đã đổ, trên khắp dải biên cương…”. Lời bài hát vừa dứt, đồng chí Võ Hồng Nhân, Bí thư Huyện uỷ Cao Lãnh tiến hành cuộc nói chuyện. Đồng chí trình bày về tình hình chiến tranh biên giới phía Bắc, về tội ác của bọn xâm lược, về nguy cơ tồn vong của Tổ quốc. Đồng chí ôn lại truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam, về vai trò của thanh niên đối với hưng vong của đất nước. Đồng chí quán triệt Lệnh tổng động viên của Chủ tịch nước, chủ trương của Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh kêu gọi các tầng lớp thanh niên trong Tỉnh, trong đó có thanh niên huyện Cao Lãnh tình nguyện lên đường bảo vệ biên giới phía Bắc. Đồng chí Bí thư Huyện uỷ vừa kết thúc bài phát biểu đã có nhiều cánh tay đưa lên bày tỏ lòng quyết tâm sẵn sàng lên đường ra tiền tuyến. Nhiều thanh niên đăng ký tình nguyện tại chỗ. Cùng với cuộc mít tinh tại khu vực Mỹ An, các khu vực khác ở huyện Cao Lãnh và các huyện trong tỉnh Đồng Tháp cũng được tổ chức, sau đó là các cuộc phát động do Đoàn Thanh niên tổ chức trong các trường học cấp 3, các cơ quan, đơn vị đều nhận được sự đăng ký của hàng ngàn thanh niên xin tình nguyện gia nhập quân đội bảo vệ Tổ quốc. Từ thành, thị cho đến nông thôn, hừng hực khí thế hưởng ứng. Họ làm đơn đăng ký tòng quân. Có nhiều lá đơn được ký tên bằng máu. Những thanh niên này mà nòng cốt là đoàn viên, đảng viên trẻ, có cả những người đang còn là học sinh cấp 3 phổ thông, cán bộ, công nhân viên chức, còn có những người là con, cháu của cán bộ các cấp lần lượt được các huyện, thị đội đưa về tập trung tại doanh trại của tiểu đoàn 5 huấn luyện tân binh thời chiến. Tôi lúc đó là cán bộ Huyện đoàn Cao Lãnh, để phát huy vai trò gương mẫu của đơn vị chủ trì tổng động viên, tôi xin tình nguyện được tham gia vào “đoàn quân Bắc tiến”. Cùng với việc tiếp nhận tân binh tình nguyện, khung cán bộ được lấy từ các đơn vị: tiểu đoàn 502, tiểu đoàn 4, tiểu đoàn 5 và đại đội 1 Hồng Ngự. Tiểu đoàn Đồng Tháp hình thành. Tiểu đoàn được biên chế thành 3 đại đội bộ binh, 1 đại đội hoả lực, 1 trung đội trinh sát, 1 tiểu đội vận tải. Tiểu đoàn trưởng là Trung uý Trần Hoàng Sanh, Chính trị viên trưởng là Thượng uý Hồ Hoàng Mãnh, tiểu đoàn phó tham mưu trưởng là Trung uý Nguyễn Văn Nam, tiểu đoàn phó phụ trách hậu cần là Trung uý Lê Văn Nguyễn. Tình hình rất khẩn trương. Cán bộ các ban, ngành, đoàn thể tỉnh và Tỉnh đội xuống tiểu đoàn Đồng Tháp như mắc cửu. Bộ phận thông tin làm việc đêm ngày với những âm thanh ngôn ngữ mã hoá hết sức kỳ quặc, lạ lẫm. Uỷ ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Thương nghiệp đưa hẳn một cửa hàng phục vụ nhu yếu phẩm vào doanh trại của tiểu đoàn. Tỉnh uỷ cử một cán bộ phụ nữ đứng tuổi để giúp đơn vị tiếp khách, sắp đặt, quản lý thân nhân của tân binh ở xa ngủ qua đêm ở nhà khách tiểu đoàn; Tỉnh đoàn phối hợp với Tỉnh đội tổ chức liên tục nhiều hoạt động rất khí thế, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Tỉnh đối với tiểu đoàn đang chuẩn bị hành quân xa. Sau thời gian học tập, huấn luyện khẩn trương, ngày xuất quân lên đường ra Bắc cũng đã đến. Trời tảng sáng, hừng đông vừa ló dạng, xe đò tập trung đầy đủ trước cổng doanh trại. Cả tiểu đoàn tập hợp nơi bãi sân cỏ phía trước. Sau khi điểm danh lần cuối, theo từng đại đội, tất cả lần lượt lên xe. Chạy đến thị xã Sa Đéc, thấy bà con đồng bào đứng dọc dài theo đường Trần Hưng Đạo, đón và vẫy tay chào. Cả quê hương Sa Đéc cùng đưa tiễn! Ai cũng thấy vinh hạnh pha trộn ngậm ngùi. Xế trưa, đến một căn cứ dừng chân ở miền Đông. Sáng sớm hôm sau, toàn đơn vị hành quân bộ ra ga Hố Nai. Tàu hoả đã được hợp đồng sẵn. Cứ thế mà hành quân “Bắc tiến”. Dọc đường đi, nhà cửa dân cư thưa thớt dần để nhường cho màu xanh cây cao su, rẫy ruộng xoay tròn choáng ngợp. Đến Nam Trung Bộ, lần đầu tiên thấy núi, thấy đồi, lính ta háo hức chen người nhìn qua cửa sổ. Gặp nhiều tốp công nhân dọc theo đường ray xe lửa, anh em vẫy tay chào, rồi thảy thuốc lá từng gói ra mời. Bên dưới, anh em cũng nhảy nhót, reo hò, vẫy tay chào lại. Nhìn băng rôn treo “tiểu đoàn Đồng Tháp ra Bắc đánh bọn bành trướng Bắc Kinh”, ai gặp cũng đều vẫy tay chào. Thật là vui! Chừng tới Nha Trang, xe lửa dừng lại. Tiểu đoàn vào cửa hàng ăn cơm. Tất cả được dọn sẵn từ bao giờ. Rồi một bên núi, một bên biển. Rồi đêm tối, đèn nhập nhòe xa xa. Rồi chui qua đường hầm. Rồi lại sáng. Tới Quảng Trị, lại dừng ăn cơm. Xe jeep của quân khu đã đậu sẵn gần đó. Trên xe jeep là mấy cán bộ đeo quân hàm cấp tá. Họ mặc quân phục bằng vải đã bạc màu. Tóc họ cũng lấm tấm bạc. Họ cười, nói gì đó với chú Hai Phát, thiếu tá, Tham mưu trưởng Tỉnh đội. Rồi lại tiếp tục hành quân với bánh mì mang theo. Dọc đường, đói bụng, lấy muối tiêu ra chấm ăn. Tiêu thật là cay. Cay để chống gió sương. Vài người ngồi uống nước với nhau từ chén rót từ bình tông. Một hồi thì mặt đỏ gay, mới biết là rượu mua lén từ Nha Trang hay Quảng Trị gì đó. Cán bộ tiểu đoàn vừa cười, vừa cự nự. Quân y tiểu đoàn đến gần, nhắc nhở. Những người khác thì ngã đầu lên nhau. Họ mệt và ngủ vùi. Những người khác thì ngồi xem phong cảnh cứ thay đổi liên tục từ phía cửa sổ. Những người khác thì ngồi kể chuyện cười vui. Những người khác nữa thì ngồi lẳng lặng. Đủ 3 ngày 3 đêm thì đến ga Đức Lạc. Từ đây, đơn vị hàng ba hành quân bằng chân qua một đoạn đường quanh co dài hơn 10km, rải rác đồi núi hai bên đường. Lúc này hầu hết anh em được phát bồng (như ruột tượng). Bồng nào cũng căng phồng quân trang quân dụng. Cả kim, chỉ cũng được cấp theo. Chi li không sót thứ gì. Người thì đeo bồng trước ngực. Người đeo sau lưng. Người đeo bên hông. Trời thì nắng như rang. Gió lào khét đá núi. Tất cả phải bám theo đội hình, không được rơi rớt phía sau và dừng nghỉ tự ý. Nên có người đang đi, bất chợt ngã lăn ra đường, mệt xỉu. Anh em xúm lại, đỡ dậy, kè một hồi rồi lại đi tiếp. Trưa ngả bóng thì đến sư huấn luyện 441. Doanh trại của sư đoàn nằm kề suối Khe Lang, thuộc xã Đức Dũng, huyện Đức Thọ, tỉnh Nghệ Tĩnh. Chiến sĩ tiểu đoàn Đồng Tháp được bàn giao cho sư 441. Sau thời gian được huấn luyện bổ sung, tháng 12 năm 1979, anh em tiếp tục hành quân ra tỉnh Bắc Thái để bổ sung cho sư đoàn 320, quân đoàn 3, thuộc lực lượng cơ động của Bộ Quốc phòng làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Quản đời bộ đội nơi đất Bắc bắt đầu từ đây! Tiểu đoàn Đồng Tháp là một đơn vị khá đặc biệt. Là tiểu đoàn 100% quân tình nguyện được thành lập tại tỉnh Đồng Tháp để đi làm nhiệm vụ ở tận phía Bắc. Các chiến sĩ của tiểu đoàn đã vượt hàng ngàn cây số từ miền Tây Nam bộ đến miền biên giới phía Bắc. Những chàng trai tuổi 18 - 20 quen sống nơi khí hậu bốn mùa mát mẻ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã cố gắng chịu đựng cái nóng của gió lào “chảo lửa miền Trung”, biết vượt qua mùa đông lạnh giá “rét Thái Nguyên rét về Yên Thế”. Năm 1983, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, hầu hết anh em đã “hồi hương” và tiếp tục lao động, học tập, công tác góp phần xây dựng quê nhà Đồng Tháp. Không quên ký ức của những ngày trong quân ngũ anh em tiểu đoàn Đồng Tháp đã hơn 10 lần họp mặt “đồng hương” để ôn chuyện “đáp lời sông núi”. Tháng ba năm nay, nhân kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tôi xin được ghi lại sự kiện có tính lịch sử của Đoàn Thanh niên tỉnh nhà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, kịp thời vận động lực lượng đoàn viên, thanh niên tình nguyện vào quân đội thành lập tiểu đoàn Đồng Tháp đưa ra bảo vệ biên giới phía Bắc, tiếp nối truyền thống yêu nước của các tầng lớp thanh niên Đồng Tháp, làm tốt vai trò Đoàn Thanh niên là cánh tay đắc lực của Đảng, là lực lượng xung kích của thanh niên./.