THANH NIÊN GÙI THUỐC MEN LÊN CHIẾN KHU

1. Khi thuốc men còn quý hơn gạo

Trong chiến tranh, gạo quý. Đạn quý. Nhưng ở chiến khu, thuốc men còn quý hơn tất cả. Một viên kháng sinh, một cuộn băng cá nhân có thể cứu sống một người lính đang cận kề cái chết.

Phạm Văn Lợi hiểu điều đó rất sớm, ngay từ ngày đầu gia nhập đội thanh niên xung phong. Anh mới mười tám tuổi, thân hình gầy gò, chưa từng đi xa khỏi làng. Nhưng khi được giao nhiệm vụ gùi thuốc men lên chiến khu, anh không chần chừ.

“Thuốc tới chậm là người chết,” đội trưởng nói.
Câu nói ấy theo anh suốt những năm tháng sau này.

2. Gùi thuốc – gùi cả sinh mạng

Mỗi chuyến đi, gùi của anh Lợi nặng từ hai mươi đến ba mươi ký. Không chỉ có thuốc, mà còn băng gạc, kim tiêm, chai nước muối, thậm chí cả dụng cụ phẫu thuật thô sơ.

Thuốc được bọc kỹ bằng nilon, lá chuối khô, buộc chặt sau lưng. Nhưng dù cẩn thận đến đâu, mưa rừng, suối sâu và bom đạn vẫn luôn đe dọa.

“Chỉ cần ướt thuốc là coi như bỏ,” anh nói.
“Mà bỏ thì có người chết.”

3. Những con đường không tên

Đường lên chiến khu không có bản đồ. Chỉ có dấu chân người đi trước và trí nhớ. Ban ngày tránh máy bay, đoàn đi ban đêm. Trăng sáng là nguy hiểm. Mưa to cũng nguy hiểm.

Có đoạn phải bám vách đá. Có đoạn lội suối nước xiết. Có lúc phải bò qua bãi trống vừa bị bom cày xới.

Anh Lợi từng trượt chân ngã xuống suối. Gùi thuốc suýt trôi. Anh ôm chặt lấy gùi, để mặc thân mình đập vào đá.

“Thuốc mà trôi là coi như mình không còn mặt mũi quay về,” anh kể.

4. Bom rơi trên vai người gùi

Máy bay địch thường đánh vào các tuyến vận chuyển. Mỗi khi nghe tiếng động cơ, cả đoàn phải tản ra, giấu gùi, ép sát đất.

Có lần, bom nổ rất gần. Sức ép hất anh Lợi văng xuống hố bom cũ. Tai ù. Mắt tối sầm. Khi tỉnh lại, việc đầu tiên anh làm là kiểm tra gùi thuốc.

“Còn nguyên,” anh thở phào.

Có người trong đoàn bị thương. Nhưng thuốc men vẫn phải được đưa đi tiếp. Không ai quay lại.

5. Những ca cứu người bắt đầu từ đôi vai thanh niên

Khi đến được chiến khu, thuốc men được đưa thẳng vào trạm quân y. Có khi vừa tới nơi là cấp cứu ngay trong đêm.

Anh Lợi nhiều lần chứng kiến bác sĩ mở gùi thuốc, lấy từng viên kháng sinh, từng cuộn băng – những thứ anh đã đánh đổi bằng mồ hôi, máu và cả tính mạng.

Có lần, một thương binh nặng được cứu sống nhờ lô thuốc vừa chuyển đến. Sau này, người ấy tìm gặp anh, nắm tay nói:
“Nếu không có chuyến gùi đó, tôi không còn sống.”

Anh Lợi chỉ cười. Không nói gì.

6. Sự hy sinh thầm lặng của tuổi trẻ

Không phải chuyến đi nào cũng trọn vẹn. Có đồng đội không bao giờ trở về. Có người trúng bom. Có người kiệt sức giữa rừng.

Mỗi lần như vậy, cả đoàn lặng lẽ chôn cất, đánh dấu sơ sài rồi tiếp tục lên đường.

“Không có thời gian để khóc,” anh nói.
“Chậm một ngày là chiến khu thiếu thuốc.”

Tuổi trẻ của họ trôi qua giữa rừng sâu, bom đạn và những gùi hàng nặng trĩu.

7. Khi thanh niên hiểu thế nào là trách nhiệm

Có những đêm, anh Lợi mệt đến mức không nhấc nổi chân. Vai sưng đỏ. Lưng rướm máu. Nhưng mỗi lần nghĩ đến những người đang chờ thuốc, anh lại đứng dậy.

“Lúc đó không nghĩ mình anh hùng,” anh nhớ lại.
“Chỉ nghĩ mình bỏ thì người khác chết.”

Chính suy nghĩ ấy đã giữ anh đứng vững suốt nhiều năm.

8. Ngày hòa bình và những chuyến gùi còn mãi

Chiến tranh kết thúc. Anh Lợi trở về quê, làm một người nông dân bình thường. Vai anh vẫn còn vết chai cứng – dấu tích của những năm tháng gùi hàng.

Mỗi khi nghe tin một người quen còn sống, từng là thương binh được cứu chữa ở chiến khu, anh lại thấy lòng mình ấm lên.

“Vậy là những chuyến đi đó không uổng,” anh nói.

9. Những đôi vai làm nên chiến thắng

Câu chuyện thanh niên gùi thuốc men lên chiến khu là câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng của hậu phương trực tiếp. Không có họ, chiến trường sẽ thiếu thuốc. Không có thuốc, chiến sĩ không thể sống và chiến đấu.

Chiến thắng không chỉ được làm nên từ những trận đánh lớn, mà còn từ những đôi vai trẻ tuổi âm thầm băng rừng, vượt suối, mang theo sự sống.