thanh niên xung phong

Tôi không nhớ chính xác mình đã rời quê vào ngày nào. Chỉ nhớ khi đó tôi còn rất trẻ, vừa đủ tuổi để hiểu chiến tranh là gì, nhưng chưa đủ để hình dung hết những gì đang chờ phía trước. Con đường tôi đi lúc ấy không phải con đường của riêng mình, mà là con đường của cả một thế hệ – những người được gọi là thanh niên xung phong.

Ngày đầu tiên vào Trường Sơn, tôi đứng lặng rất lâu trước rừng. Rừng cao, dày, và im lặng đến mức khiến người ta có cảm giác mình nhỏ bé hơn cả tiếng thở của chính mình. Nhưng chỉ vài ngày sau, tôi hiểu rằng trong sự im lặng ấy là bom đạn, là những tuyến đường phải giữ bằng mọi giá.

Công việc của chúng tôi không có giờ cố định. Có khi đang ngủ thì bị đánh thức vì đường bị đánh sập. Có khi vừa ăn xong đã phải chạy đi cứu xe mắc kẹt giữa hố bom. Có khi đang tải đạn thì nghe tiếng thương binh gọi giữa rừng.

Tôi từng làm đủ ba việc: thông đường, tải đạn, cứu thương.

Có đêm, đường bị bom đánh nát. Chúng tôi lao vào lấp hố trong ánh đèn pin bọc vải. Đất đá trộn với mùi thuốc súng. Tôi nhớ rõ cảm giác tay mình tê cứng vì cuốc xẻng, nhưng vẫn không dám dừng lại, vì phía sau còn cả đoàn xe đang chờ.

Có ngày, tôi cùng đồng đội gùi đạn vượt qua đoạn đường trơn trượt. Vai đau rát, chân lún sâu trong bùn. Nhưng mỗi bước đi đều là một bước giữ cho tuyến đường không bị gián đoạn.

Và có lần, tôi tham gia khiêng một thương binh từ rừng sâu ra. Anh ấy rất trẻ, gần bằng tuổi chúng tôi. Trên đường đi, anh không nói nhiều, chỉ thỉnh thoảng khẽ nắm tay chúng tôi như muốn nói rằng mình vẫn còn sống.

Chiến tranh không chỉ là tiếng bom. Nó còn là những khoảnh khắc con người dựa vào nhau để tồn tại.

Có những người đã không trở về. Tên họ không phải lúc nào cũng được ghi lại đầy đủ. Nhưng mỗi đoạn đường được mở, mỗi chuyến xe đi qua an toàn, đều mang dấu tay của họ.

Bây giờ, khi nhìn lại, tôi hiểu rằng tuổi trẻ của chúng tôi đã đi qua trong một điều duy nhất: giữ cho con đường không bị tắt.

Người ta gọi chúng tôi là thanh niên xung phong. Nhưng tôi thích một cách gọi khác hơn – những người đã sống và thắp sáng con đường giữa chiến tranh.