Thanh niên xung phong là đi trước, mở đường cho bộ đội

“Thanh niên xung phong là đi trước, mở đường cho bộ đội”

Đó là câu nói mà bà Đặng Thị Dung vẫn nhớ suốt những năm tháng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sinh năm 1948, bà nhập ngũ tháng 11 năm 1969 vào lực lượng thanh niên xung phong. Khi ấy, chiến trường ngày càng ác liệt, các tuyến đường vận chuyển liên tục bị máy bay Mỹ đánh phá. Công việc của đơn vị bà là san lấp hố bom, đảm bảo giao thông và vận chuyển hàng hóa phục vụ tiền tuyến.

Bà kể, thanh niên xung phong thời ấy cực lắm.

“Ban ngày máy bay đánh, ban đêm mình ra đường làm. Có hôm vừa lấp xong hố bom thì địch quay lại ném tiếp, cả đơn vị lại lao ra làm lại từ đầu.”

Nhiều đêm, các chị em phải đội đất, khiêng đá suốt tới sáng. Tay phồng rộp vì cuốc xẻng, quần áo lấm lem bùn đất nhưng không ai than vãn. Điều mọi người sợ nhất không phải cực nhọc mà là đường tắc, xe chi viện không kịp vào chiến trường.

Có lần đơn vị đang sửa đường thì còi báo động vang lên. Máy bay lao tới rất thấp, bom nổ dọc tuyến đường khiến đất đá tung mù trời. Cả đội phải nằm ép xuống taluy. Khi tiếng bom vừa dứt, tiểu đội trưởng hô lớn:
“Còn người là còn đường!”

Thế là tất cả lại bật dậy, tiếp tục làm việc như chưa có chuyện gì xảy ra.

Bà Dung nhớ nhất là những đêm hành quân dưới ánh trăng. Cả đoàn thanh niên xung phong nối hàng dài giữa núi rừng Trường Sơn, vai đeo cuốc xẻng, miệng khe khẽ hát để quên mệt. Có chị đi mãi ngủ gật, va cả xuống ruộng nước khiến cả tổ cười nghiêng ngả giữa đêm.

“Ngày ấy thiếu thốn nhưng vui lắm,” bà cười hiền. “Một bi đông nước cũng chia nhau uống, có củ sắn nướng là chia đôi.”

Nhưng chiến tranh không chỉ có tiếng cười.

Một lần đang san đường sau trận bom, đơn vị bà có người bị đất đá vùi trúng. Các chị em vừa đào bới vừa khóc gọi tên đồng đội. Đến giờ nhắc lại, giọng bà vẫn chùng xuống:
“Chiến tranh lấy đi nhiều người trẻ lắm…”

Điều khiến bà xúc động nhất là tình cảm đồng đội của lực lượng thanh niên xung phong năm ấy. Họ sống như chị em ruột thịt, cùng ăn, cùng ngủ giữa rừng, cùng vượt qua sốt rét, bom đạn và nỗi nhớ nhà.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà Đặng Thị Dung trở về quê hương, tiếp tục cuộc sống đời thường giản dị. Nhưng những năm tháng thanh niên xung phong vẫn luôn là ký ức đặc biệt nhất trong cuộc đời bà.

“Bây giờ hòa bình rồi, nhìn lớp trẻ được học hành đầy đủ, sống yên bình, tôi thấy những hy sinh năm ấy đều xứng đáng,” bà nói, ánh mắt ánh lên niềm tự hào của một người từng đi qua thời hoa lửa.