Thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc

“Chị ơi...!”, cô Trần Thị Xanh khe khẽ gọi, bàn tay gầy guộc vuốt những giọt nước mưa trên di ảnh nữ anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân. Đôi mắt cô Xanh nhòa đi trong cơn mưa tầm tã. Đã bao lần cô đến khu mộ Ngã ba Đồng Lộc thăm người chị gái duy nhất của mình và những người đồng đội của chị để được gọi tiếng chị thân thương ấy.Trong ký ức tuổi thơ cô Xanh là hình ảnh chị Xuân nhanh nhẹn, hay cười và đặc biệt hát rất hay. Thương chị từ nhỏ đã phải đi ở thuê nên mỗi lần chị về nhà, cô Xanh cứ bám lấy chị không rời. Rồi năm 1967, học xong lớp 7, cô Xuân cùng nhiều chị em khác trong toàn huyện lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng của tuổi trẻ nơi tuyến lửa Đồng Lộc. “Nhà có hai chị em, nhưng chị nói để chị đi với các bạn lên đường nhập ngũ, em ở lại đừng đi mô cả, chăm sóc bố mẹ để chị lên đường cho yên tâm”. Nhiều lúc nhớ chị, cô Xanh lại băng đồng, vượt bom đạn cả chục cây số mang chút đồ ăn “cải thiện” cho chị và các đồng đội. Vậy mà, trưa 24-7-1968, giống như mọi ngày, 10 chị ra đường làm nhiệm vụ. Hôm ấy, máy bay ném bom như mưa, giội xuống Đồng Lộc, một quả nổ gần căn hầm nơi 10 chị đang tránh bom. Hầm sập, tất cả 10 chị hy sinh. Chị Võ Thị Hà trẻ nhất mới 17 tuổi, 3 chị lớn nhất Tần, Cúc, Hợi cũng mới 24 tuổi.

Xoa nhẹ tay lên phiến đá cẩm thạch như thể vuốt lên mái tóc chị như ngày nào còn ngồi bên bậc thềm chị ngả lưng vào cho mẹ rẽ tóc, cô Xanh nghẹn ngào: “Các chị đi rồi mà tôi vẫn nghe đâu đây tiếng chị nói, chị cười, gọi nhau í ới, làm việc không ngơi tay”. Cô Xanh kể, mẹ mất đi, thứ để lại duy nhất là tấm bằng Tổ quốc ghi công của chị Xuân và dặn phải luôn chăm sóc chị. “Mỗi lần đến đây, nhìn chị nằm đó, lại nghĩ đến những bạn bè đồng trang lứa với chị, giờ đây ai cũng có gia đình, con cháu đề huề, thấy chạnh lòng. Thương chị, nhớ chị quá!”-cô Xanh rưng rưng nước mắt.

50 năm trước, vào những ngày tháng này, “toạ độ lửa” Đồng Lộc rền vang bom đạn, mịt mù khói lửa, máu và nước mắt. Cũng những tháng ngày này, 50 năm sau, gần 500 người con ưu tú của dải đất miền Trung lại hội tụ về đây tưởng nhớ đến những người đồng đội, người anh, người chị đã cống hiến tuổi thanh xuân chiến đấu và lao động quyết tử để bảo vệ con đường huyết mạch ra tiền tuyến. Chương trình văn nghệ “Hát cho các chị nghe” lần đầu tiên được Hội Cựu TNXP tỉnh Hà Tĩnh phối hợp tổ chức ngay tại khu mộ của 10 nữ liệt sĩ TNXP.