Thanh niên xung phong Nguyễn Thị Minh

Mỗi người chúng ta luôn thầm cảm ơn sự hy sinh của các thế hệ cha ông, những vị anh hùng dân tộc,... đã đem lại hòa bình, thống nhất, độc lập, tự do cho đất nước, quê hương ta và em cũng vậy. Em từng nghe Bà cố kể câu chuyện lịch sử về vị tướng Trương Hy Trọng.

Trương Hy Trọng tên thật là Trương Công Chấn quê ở Xã Phả Lại - Tỉnh Hải Dương. Hậu duệ đời thứ sáu của Trương Công Án. Ngài có công dẹp giặc Chiêm thành, khai khẩn đất đai phát triển nông nghiệp và sáng lập ra Xã Thị Lệ thuộc Tỉnh Quảng Bình cũ. Vào giữa thế kỉ XV theo lệnh vua Lê Ngài được cử vào trấn ải Thuận Hóa. Ngài cưỡi ngựa dẫn đại quân cùng voi lội trên sông Nan, sông Son (hai nhánh của sông Gianh) qua bờ nam đi đánh giặc Chiêm thành nên người ta gọi là Bến Lội. Bến Lội cách cầu Minh Lệ ngày nay chừng 500 mét về phía tây. Dẹp xong giặc Ngài đã cùng ba quan dưới quyền, đứng đầu ba dòng họ: Nguyễn, Hoàng, Trần, lấy vùng đất Hạ Yên Trạch (Bắc Minh Lệ) làm nơi kết nghĩa anh em. Ca ngợi công lao của Trương Hy Trọng trên lăng mộ Ngài, gọi là miếu Tổng Lang, có các câu: " Bình Lồi thiết xã '' (đánh giặc Lồi, chiêu tập làng xã) và " Bố võ tuyên văn '' (Con người văn võ song toàn ). Trong bái đường của Ngài có câu đối: ''Xã hiệu khai trương Thiên cổ ngưỡng - Thần công biểu hiện lịch triều phong'' (Tên làng xã đã được mở ra, ngàn năm trông ngóng về đó. Công lao của Thành hoàng được các vua nối tiếp nhau phong sắc). Năm 1792, vua Lê truy phong cho ông '' Cai trị phương tước hầu ''. Năm Quang Trung thứ hai, ông đã được phong sắc Trung lang thượng tướng quân. Dân hai xã Quảng Minh, Quảng Hòa vẫn còn lưu luyến câu ca: '' Mồng một xủi mả Tổng lang, mồng hai xủi mả cả làng nhà ta''. Ngài Trương Hy Trọng được coi là Thủy tổ của tộc Trương làng Minh Lệ. vợ chồng Ngài sinh được 4 con trai: Trưởng nam Trương Đức Vân (Vô hậu ), Trương Đức Thắng, Trương Đức Mị, Trương Đức Lại. Tính từ Ngài đến nay, tộc Trương đã được 22 đời.

Qua lời kể của bà Nguyễn Thị Minh, hơn 100 tuổi cựu chiến binh em càng thêm yêu tha thiết và tự hào hơn với quê hương của mình.