Thanh niên Xung phong thành phố Hồ Chí Minh - Xung kích, sáng tạo
Năm 1975, thực hiện chủ trương của Thành phố về việc khắc phục những hậu quả do chiến tranh để lại, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh TPHCM đã thành lập các đội thanh niên xung phong đi khai hoang, phục hóa, làm thủy lợi ở các huyện ngoại thành Thành phố.
Ban Vận động khai hoang và Xây dựng Kinh tế mới Trung ương thành lập 2 đội thanh niên xung phong đi xây dựng các khu kinh tế mới ở Tây Ninh và Sông Bé.
Các đội thanh niên xung phong đầu tiên này là tiền thân, là cơ sở để hình thành 2 tổng đội thanh niên xung phong: Tổng đội Thanh niên xung phong Thành Đoàn và Tổng đội Thanh niên xung phong Xây dựng Kinh tế mới.
Ngày 28/3/1976, hơn một vạn thanh niên xung phong trong đội hình của 2 tổng đội đã cùng đồng loạt ra quân đến vùng nông thôn ngoại thành Thành phố, những nơi núi rừng đầy gian khổ và vô cùng khó khăn để khai hoang, phục hóa, xây dựng những khu kinh tế mới để làm giàu cho quê hương, đất nước.
Ngày 6/9/1977, UBND TPHCM ra Quyết định thành lập Lực lượng Thanh niên xung phong TPHCM trên cơ sở sáp nhập 2 tổng đội thanh niên xung phong, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ do Thành ủy, UBND Thành phố giao.
Qua 45 năm xây dựng và phát triển, Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng như:
- Tham gia cùng bộ đội bảo vệ vững chắc biên giới của Tổ quốc và cùng với bộ đội hoàn thành nhiệm vụ quốc tế trên nước bạn Campuchia với các nhiệm vụ mở đường, làm đường, chống lầy, tải đạn, tiếp lương, chuyển thương binh…
- Thực hiện khai hoang phục hóa, xây dựng các vùng kinh tế mới, vượt qua những khắc nghiệt của thiên nhiên, thiếu thốn về vật chất, tinh thần để làm sống lại màu xanh trên những vùng đất hoang hóa, tạo nên những vùng sinh thái nông nghiệp xanh tươi bền vững.
- Tổ chức rèn luyện, giáo dục, đào tạo thanh niên thành những “con người mới” có ích cho xã hội, biết sống cho xã hội, vì cộng đồng, góp phần giải quyết những vấn đề bức xúc của xã hội. Học viên tại các đơn vị do Thanh niên xung phong quản lý tham gia các hoạt động như xây dựng doanh trại, tham gia xây dựng đường giao thông, thủy điện, làm mương dẫn nước, trồng cà phê, trồng rau xanh, chăn nuôi gia súc, gia cầm phục vụ nhu cầu của đơn vị. Học viên còn được học văn hóa, học nghề và giải quyết việc làm, tạo nguồn thu nhập.
- Thành lập các tổng đội mới, hình thành và phát triển các đơn vị kinh tế trực thuộc, kiện toàn các đơn vị sự nghiệp, đổi mới phương thức và mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh… Các công trình trọng điểm như mở rộng đường Điện Biên Phủ, đường Hùng Vương, đường Lê Thánh Tôn nối dài, trạm thu phí xa lộ Hà Nội… Các đơn vị nổi bật như Công ty Cổ phần Cao su Thành phố, Công ty Cổ phần Phát triển nông nghiệp Thanh niên xung phong…
Lực lượng Thanh niên xung phong còn góp vốn thành lập các công ty cổ phần như: Công ty Cổ phần Cao su TPHCM thực hiện việc trồng và khai thác mủ cao su tại nước Lào; Công ty Cổ phần Phát triển nông nghiệp Thanh niên xung phong với các hoạt động như chăn nuôi và cung cấp thịt gà, trứng gà… Đối với nhiệm vụ kinh tế của Lực lượng Thanh niên xung phong, bên cạnh việc góp phần vào sự phát triển chung của kinh tế Thành phố, còn là để hỗ trợ các đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ xã hội bằng các hình thức như hỗ trợ, hợp tác đầu tư để tổ chức sản xuất, giải quyết việc làm cho học viên và người sau cai nghiện.
- Thực hiện các nhiệm vụ công ích như: giữ gìn trật tự giao thông; hướng dẫn, giúp đỡ khách du lịch; tổ chức thực hiện hoạt động giữ xe; đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống nhà vệ sinh công cộng; tổ chức các trạm cung ứng nước ngọt tại huyện Cần Giờ; quản lý, vận hành tốt phà Bình Khánh và phà Cát Lái; quản lý, bảo vệ hơn 7.600 ha đất rừng và rừng phòng hộ Cần Giờ...
Qua 45 năm xây dựng và phát triển, Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố luôn thể hiện là một tổ chức kinh tế - xã hội đặc thù, xung kích thực hiện các nhiệm vụ do Thành phố giao, vừa là nơi rèn luyện, đào tạo con người. Kết quả hoạt động của Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố là thực tiễn sinh động, minh chứng cho tư tưởng của Bác về “Trường học lớn Thanh niên xung phong”, xứng đáng với lời khen tặng của đồng chí Võ Văn Kiệt: “Thanh niên xung phong, đó là sức mạnh đi lên làm đẹp cuộc đời, làm đẹp lòng người của thành phố mới” .
