“THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – THÀNH PHỐ TÔI YÊU”

“Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước” có lẽ là một cụm từ mà ai trong chúng ta mỗi khi nghe đến đều cảm thấy quá đỗi tự hào vì những cống hiến, hy sinh to lớn trong quá khứ của thế hệ cha ông ta. Nhân sự kiện kỷ niệm 50 năm ngày đặc biệt này (30/4/1975 – 30/4/2025), tôi sẽ trình bày những cảm nhận, suy nghĩ của bản thân về những câu chuyện nhân văn trong đời sống sinh hoạt, làm việc của con người Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó làm nổi bật lên những phẩm chất đáng quý của họ. 

Thành phố Hồ Chí Minh thường được người ta gọi với một cái tên vô cùng thân thương, gần gũi và cái tên đó đã tồn tại, đã gắn bó từ rất lâu trong tiềm thức của người dân nơi đây: Sài Gòn. Sài Gòn xô bồ, nhộn nhịp là thế, nhưng có những góc khuất mà ở đó, ta dễ dàng nhìn thấy những câu chuyện, những mảnh đời cơ cực vẫn còn tồn tại. Nhiều người gọi mảnh đất này là Sài Gòn hoa lệ, nhưng “hoa cho người giàu, lệ cho người nghèo”. Bởi bên cạnh những hào nhoáng, hiện đại, những ánh đèn đêm không bao giờ tắt thì vẫn còn đó những con người đang cần cù lao động, họ làm tròn nhiệm vụ của mình để mưu sinh và “sưởi ấm” gia đình nhỏ của chính họ. 

Chắc chắn, chúng ta đã từng nghe qua về công việc gác chắn tàu, một công việc có từ rất lâu và vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Nhưng có lẽ, nếu không tìm hiểu kĩ, ta sẽ không thể hiểu rõ về tính chất của công việc này. Gần đây, tôi có xem được một video youtube trong chuỗi series Đu Đêm của hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên. Ở tập 5 này, Thùy Tiên chọn kết hợp với rapper Wean Lê trong việc trải nghiệm công việc của người gác chắn tàu ngay dịp Tết đến xuân về. Sau khi xem xong video đó, tôi cảm thấy vô cùng nể phục chị Hường – nhân viên gác chắn tàu trong video trên nói riêng và những người làm công việc này nói chung. Công việc của chị Hường mỗi ngày là phải theo dõi lịch trình tàu chạy, nghe điện thoại thông báo mã số tàu, bấm hệ thống đèn báo và quan trọng nhất là phải canh thời gian đóng, mở barie tàu hợp lý để tránh ảnh hưởng đến thời gian của những người dừng chờ tàu. Ngoài ra, chị còn phải tranh thủ đi thu dọn những miếng rác, vật cản nằm rơi vãi trên đường ray để đảm bảo an toàn cho tàu khi chạy qua. Mới đầu, tôi chỉ nghĩ đây là công việc đơn giản, không đòi hỏi phải vận dụng nhiều kiến thức nhưng sau video đó, tôi đã nhận ra rằng mình hoàn toàn sai lầm. Công việc này mang tính rủi ro cao, không cho phép bất kì ai được quyền mắc sai lầm, vì chỉ một sai lầm nhỏ thôi thì hệ quả để lại là vô cùng lớn. Khi thật sự được trải nghiệm, ta mới hiểu rằng có quá nhiều thứ cần phải học và cần phải nhớ, dĩ nhiên không ai thành thạo công việc này trong vài ngày cả. Nó đòi hỏi những người làm ở đây phải có kinh nghiệm lâu năm để nhận biết và hiểu tường tận mọi thứ. Giấc ngủ đối với mỗi người là nhu cầu cơ bản, nhưng đối với chị Hường thì đó lại là món quà xa xỉ, nhất là những ngày chị phải làm ca đêm kéo dài suốt 12 tiếng. Thời gian còn lại, chị phải về nhà lo cơm nước cho con cái ăn học. Tôi tự hỏi rằng: “Liệu còn thời gian đâu mà người phụ nữ này ngủ nghỉ, thời gian đâu để chị ấy làm những việc khác?”. Tôi đặc biệt ấn tượng khi Wean Lê nói: “Vậy là đồng hồ sinh học của chị cũng bị thay đổi suốt hai mươi mấy năm qua”, ấy vậy mà người phụ nữ ấy vẫn vui vẻ, lạc quan đáp rằng: “Thanh xuân của chị đấy!”. Nghe vậy, tôi bỗng khựng lại một nhịp và tôi cảm thấy càng nể phục người phụ nữ này hơn. Tôi nhận ra rằng, dù công việc có vất vả đến đâu, chỉ cần trái tim mình dành cho nó thì bao lâu cũng là xứng đáng. Sự cống hiến của những người làm công việc này không phô trương, không màu mè mà chỉ âm thầm, lặng lẽ, nhưng vẫn âm ỉ từng ngày. Tuy không phải người Sài Gòn, không sinh ra và trưởng thành trên mảnh đất này, nhưng chị Hường – một người con của Nghệ An mến thương vẫn hằng ngày đem lại sự an toàn cho mọi người, vẫn đóng góp thầm lặng vào sự phát triển của thành phố này và vẫn có những câu chuyện về đời sống sinh hoạt như bao người khác. Tôi có xem đến đoạn chị Hường tâm sự về hành trình làm nghề của mình, thì không thể không kể đến những tình huống bất ngờ ngoài dự tính như: khi chị thổi còi và đang hạ barie xuống, vẫn có những người cố tình phóng nhanh để vượt qua; thậm chí trước đây khi mới làm chị từng bị người ta hành hung rách một bên má; hoặc những tình huống oái ăm như việc sau khi đoàn tàu đi qua, chị có bấm remote điều khiển rồi nhưng thanh chắn vẫn chưa dựng lên ngay tức khắc vì một sự cố nhỏ, mà người đi đường đứng chờ tàu đã có những lời lẽ khó nghe đối với chị. Đúng như Wean nói, việc đối mặt với con người cũng như ý thức của họ không hề dễ dàng, phải là người cứng cáp, mạnh mẽ lắm thì mới có thể chấp nhận công việc này nổi. Chính sự kiên định, máu lửa trong ý chí, sự tích cực, tươi trẻ, lạc quan trong nhận thức của chị Hường khiến tôi hiểu hơn vì sao người phụ nữ này gắn bó với công việc như vậy trong suốt thời gian qua. Cuộc sống có nhiều vấn đề xảy đến không theo ý muốn của chúng ta, nhưng nếu được thì mỗi người nên học cách cảm thông, sẻ chia và thấu hiểu cho công việc của người khác. Và cuối cùng, tôi học hỏi được ở chị Hường một điều là khi mình làm bất kì việc gì thì mình cũng phải đặt cái tâm vào đó, mình phải có trách nhiệm với bản thân mình, với công việc mình làm và với xã hội.

Câu chuyện thứ hai mà tôi muốn truyền tải đó là câu chuyện về những tình nguyện viên nhóm Sài Gòn Xanh – chủ nhân của giải thưởng Z – Project (Dự Án Trẻ Vì Cộng Đồng xuất sắc nhất) tại WeChoice Awards 2023. Trong mắt tôi, đây đúng là những anh hùng, những người trẻ dám cống hiến những gì mình có để mang lại một thành phố xanh – sạch – đẹp và phát triển hơn, xứng đáng là thành phố mang tên Bác. Tôi biết đến Sài Gòn Xanh thông qua những video ngắn trên TikTok, khi biết được đó là một cộng đồng những người đến từ các ngành nghề khác nhau, sẵn sàng tình nguyện thu gom rác dưới những con kênh ô nhiễm thì tôi đã có cái nhìn rất khác. Những hành động đó được nhiều người nhận xét là “lo chuyện bao đồng”, thế nhưng các tình nguyện viên vẫn chuyên tâm làm tròn nhiệm vụ và gạt bỏ mọi lời dèm pha, thị phi ấy sang một bên. Ai cũng muốn mình được sống trong một không gian văn minh, sạch đẹp, không khí trong lành, thoáng mát nhưng không phải tất cả chúng ta đều có ý thức tốt trong việc gìn giữ nó. Thực tế cho thấy trong các video mà Sài Gòn Xanh đăng tải thì đa số những con kênh, con rạch đều có rác thải sinh hoạt của những hộ gia đình ứ đọng. Thậm chí, rác từ những khu vực khác xuôi theo dòng chảy của con sông rồi tụ lại tại một khu vực lâu ngày dẫn đến bốc mùi, ô nhiễm nguồn nước lẫn không khí. Có những khu vực mà Sài Gòn Xanh đã phải quay lại nhiều lần để dọn dẹp nhưng lần nào đến thì nó cũng ô nhiễm như lần đầu vậy. Ý thức của người dân vẫn còn kém vì họ nghĩ rằng cứ vứt xuống sông, xuống kênh rồi nó tự trôi đi. Đúng như một bình luận mà tôi đọc được: “Người dọn cứ dọn, người xả cứ xả”, dù tất cả thành viên Sài Gòn Xanh đều biết việc làm của họ chỉ giải quyết vấn đề trước mắt ở phần ngọn mà không thể giải quyết triệt để ở phần gốc nhưng họ vẫn quyết tâm làm để thay đổi từ từ ý thức và suy nghĩ của người dân. Công việc nào cũng có cái khó của nó, dĩ nhiên thì công việc này cũng không ngoại lệ. Bên cạnh việc chấp nhận những mùi hôi khó chịu, các tình nguyện viên của chúng ta còn có thể gặp phải những sự cố, những vật thể nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến đến sức khỏe, tinh thần, tính mạng, điển hình như kim tiêm. Ấy vậy mà họ vẫn không sợ hãi và chùn bước, nhiều người đã hy sinh thời gian rảnh rỗi cuối tuần của mình để cùng chung tay tham gia chiến dịch thu gom rác và dường như đối với họ, đó chính là niềm vui, niềm hạnh phúc khi được đóng góp một phần nhỏ công sức vào việc xây dựng và phát triển thành phố này. Tuy môi trường làm việc cực kì ô nhiễm nhưng họ chưa bao giờ nản lòng rồi dừng lại, họ vẫn tiếp tục âm thầm cống hiến, âm thầm giữ gìn vẻ đẹp cho nơi này. Bản thân tôi, một sinh viên thuộc thế hệ gen Z, cảm thấy vô cùng tự hào về những con người của Sài Gòn Xanh, tự hào về những gì họ bỏ ra và đóng góp mà không cần bất kì ai công nhận. Dù trời nắng hay là mưa, dù không được trả một đồng lương nào, dù vật dụng hỗ trợ vẫn còn hạn chế nhưng tôi chưa bao giờ thấy sự mệt mỏi hiện diện trên khuôn mặt của các tình nguyện viên khi làm nhiệm vụ cả, mà thay vào đó là tinh thần hăng say lao động, thái độ vui vẻ, tích cực, yêu đời toát lên trên khuôn mặt của họ. Điều đó làm tôi nhận ra tấm lòng, lý tưởng cao đẹp của họ. Khi họ lội xuống những con kênh bẩn thỉu đó để dọn rác, tôi thấy tinh thần trong sáng và ý chí mạnh mẽ của họ giống những đóa sen vươn lên từ đầm lầy nhưng vẫn tỏa mùi hương thơm ngát. Tôi không biết phải cảm ơn và biết ơn bao nhiêu cho đủ nhưng tôi tin cộng đồng này sẽ tiếp tục phát triển và lượng tình nguyện viên tham gia các chiến dịch bảo vệ môi trường do Sài Gòn Xanh tổ chức sẽ ngày một đông hơn nữa. Hành trình phủ xanh thành phố vẫn sẽ mãi tiếp diễn.  

Từ hai câu chuyện nhân văn phía trên mà tôi truyền tải, ta càng hiểu rõ hơn về công việc và phẩm chất đáng quý của những con người đang ngày đêm cống hiến cho sự phát triển của thành phố này. Không thể phủ nhận những đóng góp, những hy sinh to lớn của họ trong nhiệm vụ cao cả, mục tiêu chung là làm cho đô thị chúng ta sinh sống trở nên văn minh, sạch đẹp và tiến bộ hơn. Những con người ấy đã đem đến cho tôi cái nhìn sâu sắc hơn về thái độ kiên trì, trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng và toàn xã hội để từ đó tôi yêu thêm mảnh đất mà mình may mắn được sinh ra và lớn lên này.