THANH XUÂN TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG 1C HUYỀN THOẠI
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, có những câu chuyện không chỉ được ghi lại bằng sách vở, hiện vật hay những tấm bia tưởng niệm, mà còn được lưu giữ trong ký ức của những con người đã đi qua chiến tranh. Họ là những cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, cán bộ giao liên, y tá chiến trường, những người từng sống giữa mưa bom bão đạn, từng chứng kiến đồng đội hy sinh, từng đem cả tuổi xuân của mình góp vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Những câu chuyện ấy chính là “những câu chuyện thời hoa lửa” - những ký ức thiêng liêng cần được sưu tầm, gìn giữ, tuyên truyền và lan tỏa đến thế hệ hôm nay.
Tại An Giang, hoạt động lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử đang được triển khai với ý nghĩa sâu sắc. Ngày 16/8/2025, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức tọa đàm “Đường 1C huyền thoại - Hành trình tiếp lửa truyền thống” và phát động thực hiện Đề án Đoàn Thanh niên tham gia lưu giữ, tuyên truyền các câu chuyện lịch sử chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa”. Đề án tập trung vào các hoạt động: gặp gỡ, ghi lại câu chuyện lịch sử qua chiến dịch “Ký ức sống mãi”; tuyên truyền, lan tỏa “Những câu chuyện thời hoa lửa”; và tham gia xây dựng Cổng thông tin “Những câu chuyện thời hoa lửa”.
Một trong những câu chuyện tiêu biểu là ký ức về tuyến đường 1C huyền thoại. Tuyến đường này từng được ví như “mạch máu ngầm” nối liền miền Đông Nam Bộ với chiến trường Tây Nam Bộ, giữ vai trò quan trọng trong việc vận chuyển vũ khí, lương thực, đưa đón cán bộ, bộ đội chi viện cho chiến trường. Trên tuyến đường ấy, nhiều thanh niên xung phong tuổi đời chỉ từ 15 đến ngoài 20, trong đó hơn hai phần ba là nữ, đã băng rừng, vượt sông, dầm mình trong sình lầy, đối mặt với bom đạn, sốt rét rừng và những trận càn ác liệt để hoàn thành nhiệm vụ.
Câu chuyện của cô Hồ Thị Hoàng Em, cựu thanh niên xung phong từng phục vụ trên tuyến đường 1C, là minh chứng xúc động cho tinh thần ấy. Cô lên chiến trường khi mới 15 tuổi. Tuổi mười lăm lẽ ra là tuổi đến trường, tuổi của ước mơ trong trẻo, nhưng trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, cô và đồng đội đã chọn con đường gian khổ nhất: đi vào nơi bom đạn để góp sức cho tiền tuyến. Cô kể rằng nỗi sợ là có thật, nhưng khi chứng kiến đồng đội hy sinh, nỗi sợ ấy dần nhường chỗ cho quyết tâm tiếp tục nhiệm vụ. Công việc của cô chủ yếu là tải đạn, vận chuyển lương thực, đi trong rừng sâu, đối diện với sốt rét, bom đạn và mất mát.
Qua lời kể của cô Hoàng Em, chúng ta hiểu rằng chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn, mà còn bởi sự hy sinh thầm lặng của biết bao con người bình dị. Họ không tự nhận mình là anh hùng, nhưng chính sự bền bỉ, gan góc và trách nhiệm của họ đã góp phần giữ vững mạch máu giao thông, bảo đảm sự chi viện cho chiến trường, làm nên sức mạnh của hậu phương và tiền tuyến.
Bên cạnh đó, câu chuyện của bà Nguyễn Thị Kim Lợi, còn có tên là Nguyễn Thị Ngọc, quê xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, cũng để lại nhiều xúc động. Năm Mậu Thân 1968, khi tuổi đời còn rất trẻ, bà đã rời gia đình ra tiền tuyến, được đào tạo ngắn hạn rồi trở thành y tá thuộc Văn phòng Công an tỉnh. Bà từng bám trụ ở vùng núi Tức Dụp, Ô Tà Sóc trong suốt 9 năm, từ năm 1967 đến năm 1976. Những ngày tháng ấy là chuỗi ngày đói khát, thiếu thốn, bom đạn, hầm bí mật, những bữa ăn chỉ có cháo chuối rừng, củ rừng, muối kho, nhưng cũng là những năm tháng rèn luyện bản lĩnh, ý chí và tình đồng đội.
Câu chuyện bà Ngọc kể không ồn ào, nhưng làm người nghe nghẹn lại. Có những lúc bom B52 dội xuống, hang rung chuyển, mọi người chỉ biết nằm im chịu trận. Có khi phải trốn trong hầm bí mật từ sáng đến chiều, lạnh cóng, kiệt sức nhưng không được cử động vì chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả đơn vị bị phát hiện. Trải qua những năm tháng ấy, bà nhắn nhủ thế hệ trẻ rằng tự do, hạnh phúc hôm nay là vô cùng quý giá; thế hệ đi trước đã hoàn thành nhiệm vụ giữ nước, còn thế hệ hôm nay phải tiếp tục cố gắng học tập, rèn luyện, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nhắc đến những câu chuyện thời hoa lửa ở An Giang, không thể không nhắc đến Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thị Ràng – người con gái quê Lương Phi, Tri Tôn, được biết đến với hình tượng “chị Sứ” trong tiểu thuyết Hòn Đất. Chị sinh năm 1937, lớn lên trong gia đình có truyền thống cách mạng, tham gia cách mạng từ năm 13 tuổi, làm nhiệm vụ trinh sát, giao liên, vận động quần chúng và xây dựng cơ sở cách mạng.
Tháng 1/1962, trên đường làm nhiệm vụ, chị Phan Thị Ràng bị địch bắt. Dù bị tra tấn dã man, chị vẫn không khai báo, không khuất phục, kiên trung bảo vệ tổ chức và đồng đội cho đến phút cuối cùng. Chị hy sinh khi mới 25 tuổi – tuổi xuân đẹp nhất của đời người. Hình ảnh chị Sứ không chỉ là biểu tượng của lòng dũng cảm, mà còn là biểu tượng của người phụ nữ Nam Bộ kiên cường, bất khuất, sống trọn vẹn với lý tưởng độc lập dân tộc.
Điểm chung trong những câu chuyện ấy là tinh thần yêu nước, ý chí vượt khó và sự hy sinh thầm lặng. Có người ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. Có người may mắn trở về nhưng mang theo ký ức chiến tranh suốt cả cuộc đời. Có người không trực tiếp cầm súng, nhưng đã tải đạn, cứu thương, nuôi giấu cán bộ, giữ đường dây giao liên, bảo vệ căn cứ. Mỗi người một nhiệm vụ, một hoàn cảnh, nhưng tất cả đều gặp nhau ở một điểm: đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên lợi ích riêng mình.
Tuyên truyền và lan tỏa “Những câu chuyện thời hoa lửa” không chỉ là hoạt động tri ân quá khứ, mà còn là cách giáo dục truyền thống thiết thực cho thế hệ trẻ. Khi được nghe nhân chứng lịch sử kể chuyện, người trẻ không chỉ tiếp nhận kiến thức lịch sử, mà còn cảm nhận được hơi thở của lịch sử qua giọng nói, ánh mắt, ký ức và cảm xúc của những người trong cuộc. Lịch sử vì thế không còn khô cứng, xa xôi, mà trở nên gần gũi, chân thật và có sức lay động.
Từ những câu chuyện ấy, mỗi đoàn viên, thanh niên, học sinh và mỗi người dân hôm nay cần biết trân trọng giá trị của hòa bình, sống có lý tưởng, có trách nhiệm với gia đình, quê hương, đất nước. Tri ân thế hệ cha anh không chỉ bằng những nén hương, những buổi lễ kỷ niệm, mà còn bằng hành động cụ thể: học tập tốt, lao động tốt, chấp hành pháp luật, gìn giữ truyền thống, sống nhân ái, trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần.
“Những câu chuyện thời hoa lửa” là ngọn lửa ký ức, ngọn lửa niềm tin và ngọn lửa trách nhiệm. Ngọn lửa ấy được thắp lên từ máu xương, tuổi trẻ và lý tưởng của bao thế hệ đi trước. Hôm nay, nhiệm vụ của chúng ta là giữ cho ngọn lửa ấy không tắt; tiếp tục sưu tầm, ghi chép, kể lại, chia sẻ và lan tỏa để lịch sử không chỉ nằm trong quá khứ, mà trở thành sức mạnh tinh thần soi đường cho hiện tại và tương lai.
