Thanh xuân trên tuyến đường dải nhựa

MỘT NĂM THANH XUÂN TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG GIỮA TIẾNG MÁY BAY

Bà Tăng Thị Giáo, sinh năm 1952, quê tại Bảo Yên, Thanh Thuỷ, Phú Thọ, lớn lên trong những năm tháng đất nước còn nhiều gian khó. Tuổi thơ của bà gắn với ruộng đồng, nương bãi, nhưng khi Tổ quốc cần, cô gái trẻ năm ấy đã không ngần ngại rời quê, xung phong tham gia lực lượng Thanh niên xung phong.

Ngày lên đường, bà Giáo khi ấy mới ngoài mười tám, đôi vai còn nhỏ nhưng lòng đầy quyết tâm. Gia đình tiễn bà trong sự lo lắng xen lẫn tự hào. Bà nhớ rất rõ cảm giác lần đầu khoác ba lô, rời làng quê quen thuộc để bước vào một cuộc sống hoàn toàn khác — cuộc sống của lao động gian khổ và đối mặt với hiểm nguy.

Đơn vị của bà được giao nhiệm vụ làm tuyến đường nối từ khu vực nhà máy Supe Lâm Thao đi Phù Ninh. Đây là tuyến đường quan trọng, phục vụ vận chuyển vật tư, hàng hóa và đi lại trong thời kỳ chiến tranh. Công việc kéo dài suốt một năm, và từng ngày trên công trường là một ngày thử thách ý chí của tuổi trẻ.

Những ngày đầu, công việc chủ yếu là san lấp mặt đường. Đất đá được đào lên bằng cuốc, xẻng, rồi gánh bằng quang thúng để đổ vào những đoạn trũng. Nhiều đoạn đất cứng như đá, cuốc mãi mới bật được từng mảng nhỏ. Vai ai cũng hằn vết đòn gánh, tay phồng rộp vì làm việc liên tục. Nhưng dù mệt đến đâu, mọi người vẫn động viên nhau cố gắng, bởi ai cũng hiểu con đường này cần hoàn thành thật nhanh.

Sau khi nền đường được tạo hình, bà cùng đồng đội chuyển sang đập đá. Những tảng đá lớn được mang về, đặt thành từng đống ven đường. Từng nhát búa nện xuống, đá vỡ tung thành những viên nhỏ để rải mặt đường. Công việc tưởng đơn giản nhưng vô cùng vất vả. Nắng chiếu xuống mặt đá nóng rát, bụi đá bay mù mịt, bám đầy tóc và quần áo.

Tiếp đó là công đoạn dải đá, dải nhựa — công việc nặng nhọc nhất. Nhựa đường được đun nóng, khói bốc lên cay xè mắt mũi. Dưới cái nắng gắt, bà Giáo cùng đồng đội phải nhanh tay rải nhựa, san đá cho đều để mặt đường được chắc chắn. Quần áo lúc nào cũng dính nhựa, tay chân lem luốc, nhưng không ai chùn bước.

Không chỉ vất vả vì công việc, nỗi lo lớn nhất luôn là máy bay địch. Những ngày đang làm việc, nhiều khi từ xa đã nghe tiếng động cơ gầm rú. Chỉ cần có tín hiệu báo động, tất cả phải lập tức bỏ cuốc xẻng, chạy thật nhanh xuống hầm trú ẩn đã đào sẵn ven đường.

Có lần, bà đang cùng đồng đội đập đá thì tiếng máy bay bất ngờ xuất hiện. Mọi người vội vàng lao xuống hầm, tim đập dồn dập. Trong hầm tối, họ ngồi nép sát vào nhau, nghe rõ từng tiếng máy bay lượn vòng trên đầu. Có khi bom nổ ở xa, mặt đất rung lên, đất cát rơi lả tả xuống vai áo. Ai cũng lo lắng, nhưng không ai bỏ vị trí.

Khi tiếng máy bay xa dần, mọi người lại trèo lên khỏi hầm, phủi bụi đất trên quần áo rồi tiếp tục làm việc như chưa có chuyện gì xảy ra. Công việc cứ thế lặp đi lặp lại: vừa làm đường, vừa tránh máy bay, rồi lại quay trở lại công trường.

Cuộc sống khi ấy vô cùng thiếu thốn. Bữa ăn chỉ là cơm độn sắn, độn khoai, đôi khi thêm ít rau rừng. Những buổi tối, sau một ngày làm việc mệt nhoài, mọi người nằm nghỉ trong những lán tạm, nghe tiếng côn trùng rả rích, lòng nhớ nhà nhưng vẫn tự nhủ phải cố gắng.

Gần 2 năm miệt mài lao động, từng đoạn đường dần hình thành. Từ những bãi đất gồ ghề, con đường dần trở nên bằng phẳng, chắc chắn. Ngày tuyến đường hoàn thành, bà Giáo và đồng đội đứng nhìn con đường dài trước mắt mà lòng đầy tự hào. Đó không chỉ là một con đường đất đá, mà là thành quả của mồ hôi, của sự kiên trì và cả lòng dũng cảm của tuổi trẻ.

Đến hôm nay, khi đã đi qua nhiều năm tháng, bà Tăng Thị Giáo vẫn nhớ như in những ngày làm đường năm ấy. Một năm không dài so với cuộc đời, nhưng lại là một năm đáng nhớ nhất của tuổi thanh xuân — một năm của lao động gian khổ, của tiếng máy bay trên đầu, của những lần chạy xuống hầm trong vội vã, nhưng cũng là một năm của lòng quyết tâm và niềm tin vào ngày mai hòa bình.