Thật là một trò nghịch dại
Thật là một trò nghịch dại. Cuộc thách đố diễn ra trên doi đất cát cuối bãi bồi. “Thanh Hóa nhảy trước”. Cậu trọng tài hô to. “Một, hai, ba…”.
Sau tiếng hô, cả mười đứa Thanh Hóa nhảy xuống ùm xuống nước. Có đứa còn lộn một vòng trên không biểu diễn. Chúng tôi chưa kịp nhảy thì đất dưới chân tự nhiên rùng rùng chuyển động.
Ầm! Một lớp đất cát ào ào đổ xuống. Lớp sóng duyềnh lên tung bọt ngầu trắng xóa. Lúc này đang con nước cạn. Chúng tôi đứng ở độ cao hơn 4 mét so với mặt sông. Sông Mã như con ngựa bất kham cuồn cuộn chảy. Tôi đếm chỉ được có chín đứa. Một đứa ngóc đầu lên mặt nước hét to. “Thằng Tuynh đuối nước rồi”. Không ngần ngại, cả lũ trẻ Quảng Bình chúng tôi nhảy ào theo. Lại một lớp đất cát nữa đổ xuống ào ào. Lần này nhẹ hơn. Chúng tôi ngụp lặn bơi xuôi theo dòng nước chảy. Không biết thằng Tuynh bị cuốn trôi đến chỗ nào. Mãi lúc sau thằng Rạng mới tóm được thằng Tuynh lôi sang cồn Thoi. Rạng làm động tác hà hơi thổi ngạt. Một lúc sau thì thằng Tuynh mới thoi thóp thở. Tất cả chúng tôi thở phào. Rạng với tôi cùng tuổi mười lăm nhưng Rạng học hơn tôi một lớp. Ra đây tôi mới lớp sáu nhưng nó đã học lớp bảy. Nhà nó sát bờ con sông Nan phía dưới cái cầu sắt Pháp xây hồi trước...
Hôm sau anh Lanh dẫn vợ chồng tôi sang nhà bác Mạnh chơi. Bác Mạnh là anh ruột của thầy tôi. Bác ở Hợp tác xã Quyết Thắng từ đời nảo đời nào. Cả xã Thiệu Thịnh có ba Hợp tác xã thì hai Hợp tác Phong Thịnh, Quyết Thắng nằm trong đê còn Hợp tác Thống Nhất ngoài bãi. Trận lụt năm đó tôi đã đến trú nhà bác mấy ngày. Kí ức này tôi không bao giờ quên được. Cái đồng bãi làng này lạ lắm. Mỗi khi con nước dâng lên giun đất lại trồi lên mặt nước để thở. Nói là để thở cũng không đúng lắm. Con giun đất làm gì có phổi…
Sáng hôm đó tôi với cái Lan trong nhà vẫn mang cái vò đất đi bắt giun cho ngan vịt như mọi khi. Nhưng lần này nước lên mà không xuống. Chúng tôi đã bắt được hơn nửa vò giun mà nước chẳng chịu rút lui. Đến trưa nước tiếp tục lên. Trong quê tôi lụt lội thường xảy ra sau mưa bão mấy ngày. Đằng này trời đang nắng chang chang mà nước ngoài đồng, ngoài bãi cứ tràn về. Sau này tôi mới ngẫm ra. Con sông Mã rất dài nên mưa ở thượng nguồn mà mình không biết. Thanh niên trong làng vác nơm đi nơm cá. Có người bắt được hơn chục con. Cá Liêu, cá Gáy, cá Vược theo nước bạc lên đồng đẻ trứng. Có người trong xóm nơm được một con cá Vược nặng năm ký.
