Thầy giáo dạy Sử và mối duyên kỳ ngộ với Cách mạng

Trước khi trở thành một Đại tướng lừng lẫy năm châu, Võ Nguyên Giáp từng là một thầy giáo dạy lịch sử tại trường tư thục Thăng Long (Hà Nội) vào những năm 1930. Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, hiếu học. Việc lựa chọn ngành Luật và Sử học tại Đại học Đông Dương đã hun đúc trong ông một tư duy logic chặt chẽ cùng một tầm nhìn lịch sử sâu rộng.

Trên bục giảng trường Thăng Long, thầy giáo Võ Nguyên Giáp không chỉ truyền đạt những kiến thức khô khan trong sách vở. Ông thường say sưa giảng cho học sinh về những trang sử hào hùng của dân tộc: về chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền, cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông của Trần Hưng Đạo, hay cuộc hành quân thần tốc của vua Quang Trung - Nguyễn Huệ. Qua giọng giảng ấm áp, hào sảng và đầy cuốn hút của thầy Giáp, những bài học lịch sử trở thành ngọn lửa khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc sâu sắc trong lòng thế hệ trẻ học sinh thành thị bấy giờ.

Nhiều học trò của ông ngày ấy kể lại, thầy Giáp đặc biệt ngưỡng mộ Napoléon Bonaparte và các thiên tài quân sự thế giới. Ông thường vẽ bản đồ các trận đánh lớn lên bảng, phân tích tường tận chiến thuật điều quân, bấm giờ, chớp thời cơ của các vĩ nhân. Nhưng có lẽ chính thầy giáo Giáp lúc đó cũng không ngờ rằng, những kiến thức lịch sử và quân sự mà mình tự học, tự nghiên cứu ấy lại chính là sự chuẩn bị vô giá cho một chặng đường lịch sử vĩ đại phía trước.

Năm 1940, cuộc đời thầy giáo Võ Nguyên Giáp rẽ sang một bước ngoặt quyết định khi ông cùng đồng chí Phạm Văn Đồng được tổ chức phân công sang Trung Quốc để gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Cuộc gặp gỡ định mệnh bên bờ Thúy Hồ (Côn Minh) đã thay đổi hoàn toàn số phận của vị thầy giáo trẻ. Bằng con mắt nhìn người tinh tường, Nguyễn Ái Quốc đã nhận ra tư chất của một nhà lãnh đạo quân sự thiên bẩm ẩn sau vẻ ngoài thư sinh của Võ Nguyên Giáp. Người đã định hướng và giao cho ông nhiệm vụ nghiên cứu con đường vũ trang khởi nghĩa. Từ một thầy giáo cầm phấn, Võ Nguyên Giáp đã bước vào con đường binh nghiệp, dùng chính những bài học xương máu của lịch sử dân tộc để viết nên những trang sử mới chói lọi cho đất nước.