THCS TÂN PHÚ (13)
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là một chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nhờ hành động hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông được biết đến rộng rãi qua sự kiện “lấy thân mình chèn bánh pháo”, trở thành biểu tượng của tinh thần dũng cảm, ý chí quyết tâm và sự hy sinh vì nhiệm vụ chiến đấu.
Tiểu sử và con đường quân ngũSinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa, Tô Vĩnh Diện xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo. Ông tham gia dân quân địa phương năm 1946 và tình nguyện nhập ngũ năm 1949. Đến năm 1953, khi quân đội thành lập các đơn vị pháo cao xạ đầu tiên, ông được điều động vào lực lượng phòng không và tham gia huấn luyện trước khi lên đường đến mặt trận Điện Biên Phủ. Hành động anh hùng tại Điện Biên PhủTrong quá trình kéo pháo trên địa hình núi dốc hiểm trở đầu năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ đưa pháo vào rồi kéo pháo ra khỏi trận địa theo sự điều chỉnh phương án tác chiến của Bộ Chỉ huy Chiến dịch. Đêm 1/2/1954, tại dốc Chuối, dây tời và dây kéo pháo liên tiếp bị đứt khiến khẩu pháo lao xuống dốc. Trước nguy cơ mất pháo và gây thương vong cho đồng đội, ông hô lớn: “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo”, rồi lao vào chèn bánh pháo bằng chính thân mình. Khẩu pháo được giữ lại, còn ông hy sinh sau khi chỉ kịp hỏi đồng đội rằng khẩu pháo có an toàn hay không. Ý nghĩa lịch sửHành động của Tô Vĩnh Diện đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tấm gương của ông được tuyên truyền rộng rãi trong quân đội và xã hội như minh chứng cho tinh thần đặt lợi ích của nhiệm vụ và tập thể lên trên bản thân. Vinh danh và tưởng niệmSau khi hy sinh, ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất và ngày 7/5/1956 được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì cùng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hài cốt của ông hiện được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ A1. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường và công trình trên cả nước; các di tích và hiện vật liên quan đến ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ. Những nhân vật tiêu biểu của Điện Biên PhủNhững cái tên trên thường được nhắc đến như các anh hùng tiêu biểu gắn với Chiến dịch Điện Biên Phủ, đại diện cho những tấm gương chiến đấu và hy sinh được ghi nhận trong lịch sử Việt Nam.
