THCS TÂN XUÂN (109)
Nguyễn Quốc Trị (1921–1967) là một trong những anh hùng quân đội đầu tiên của Việt Nam, nổi bật với vai trò chỉ huy bộ binh trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông được biết đến bởi lòng dũng cảm, khả năng chỉ huy linh hoạt và thành tích chiến đấu xuất sắc, trở thành một gương mặt tiêu biểu của thế hệ cán bộ trưởng thành từ chiến trường.
Sự nghiệp quân sự
Sinh tại xã Đà Sơn, huyện Đô Lương (nay thuộc tỉnh Nghệ An), Nguyễn Quốc Trị sớm tham gia hoạt động cách mạng và từng bị thực dân Pháp bắt giam trước Cách mạng Tháng Tám. Sau khi vượt ngục, ông gia nhập lực lượng vũ trang, trở thành đảng viên năm 1946 và lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy, từ chiến sĩ đến Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 102, Đại đoàn 308.
Thành tích và danh hiệu
Trong nhiều chiến dịch lớn như Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 và các trận đánh ở An Châu, Đồng Khuy, Hà Nam Ninh, ông trực tiếp chỉ huy nhiều đòn tiến công hiệu quả. Theo các tài liệu được dẫn lại, ông đã tham gia khoảng 95 trận đánh, trực tiếp tiêu diệt hơn 200 đối phương, nhiều lần bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Ngày 19/5/1952, tại Đại hội toàn quốc Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội (nay là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân).
Dấu ấn lịch sử
Nguyễn Quốc Trị là một trong những chỉ huy tham gia đoàn quân tiếp quản Thủ đô Hà Nội ngày 10/10/1954, dẫn đầu đội hình của đơn vị tiến vào thành phố. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đến ông với hình ảnh người chiến sĩ "nhanh như sóc, mạnh như hổ", ca ngợi tinh thần chiến đấu và khả năng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Những năm cuối đời và tưởng niệm
Đến năm 1967, khi mang quân hàm Thượng tá và giữ cương vị Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4, ông hy sinh trong một vụ nổ bom khi trên đường đến động viên bộ đội phòng không tại quê nhà. Để ghi nhớ công lao của ông, Hà Nội đã đặt tên Phố Nguyễn Quốc Trị cho một tuyến phố thuộc khu vực Nam Trung Yên.
