THCS TÂN XUÂN (126)
Nguyễn Bình (1908–1951), tên khai sinh Nguyễn Phương Thảo, là vị Trung tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam và là một trong những chỉ huy quân sự tiêu biểu của giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông được biết đến với vai trò xây dựng lực lượng vũ trang ở Chiến khu Đông Triều và sau đó thống nhất, tổ chức lực lượng kháng chiến tại Nam Bộ, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Con đường hoạt động cách mạng
Nguyễn Bình sinh tại thôn Yên Phú, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Từ khi còn trẻ, ông tham gia phong trào yêu nước, từng hoạt động trong Việt Nam Quốc dân đảng và bị thực dân Pháp bắt giam tại Côn Đảo. Trong thời gian bị giam giữ, ông chuyển hướng theo con đường cách mạng vô sản. Sau một cuộc thanh trừng trong nhà tù, ông mất một mắt, từ đó được nhiều người biết đến với biệt danh "Độc nhãn tướng quân". Sau khi ra tù, ông đổi tên thành Nguyễn Bình và tiếp tục hoạt động cách mạng.
Vai trò trong kháng chiến
Năm 1945, Nguyễn Bình góp phần xây dựng Chiến khu Đông Triều (Chiến khu Trần Hưng Đạo) và chỉ huy nhiều trận đánh giành chính quyền ở vùng Đông Bắc. Cuối năm 1945, theo quyết định của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông vào Nam Bộ để thống nhất các lực lượng vũ trang vốn còn phân tán sau khi thực dân Pháp quay trở lại. Trên cương vị chỉ huy, ông tổ chức lại lực lượng kháng chiến, thúc đẩy chiến tranh du kích và đặt nền móng cho các lực lượng hoạt động bí mật trong đô thị, tiền thân của Biệt động Sài Gòn và Tự vệ thành.
Thành tựu và di sản
Năm 1948, Nguyễn Bình được phong quân hàm Trung tướng, trở thành người đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam mang cấp hàm này. Ông nổi tiếng với tư duy quân sự linh hoạt, chú trọng kết hợp tác chiến, binh vận và xây dựng lực lượng quần chúng. Năm 1951, trên đường ra Bắc nhận nhiệm vụ, ông hy sinh trong một trận phục kích tại Campuchia. Sau này, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý.
Ý nghĩa lịch sử
Giới nghiên cứu quân sự nhìn nhận Nguyễn Bình là một trong những người đặt nền móng cho nghệ thuật tổ chức lực lượng vũ trang và chiến tranh nhân dân ở Nam Bộ trong giai đoạn đầu kháng chiến chống Pháp. Cuộc đời và sự nghiệp của ông thường được nhắc đến như biểu tượng của tinh thần quyết đoán, sáng tạo và gắn bó với thực tiễn chiến trường, đồng thời tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường và công trình tưởng niệm tại Việt Nam.
