THCS TÂN XUÂN (79)
Phan Thị Ràng (1937–1962), còn được biết đến với bí danh Tư Phùng và tên gọi Chị Sứ, là một nữ chiến sĩ cách mạng hoạt động ở khu vực An Giang – Hòn Đất trong thời kỳ kháng chiến. Bà được biết đến bởi tinh thần kiên trung khi bị bắt, sự hy sinh năm 1962 và được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một biểu tượng trong ký ức lịch sử và văn học Việt Nam.
Cuộc đời và hoạt động cách mạng
Sinh năm 1937 tại Lương Phi trong một gia đình có truyền thống cách mạng, Phan Thị Ràng tham gia Đội Thiếu niên Cứu quốc từ khoảng 13 tuổi. Trong quá trình hoạt động, bà đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như trinh sát, giao liên, thanh vận và sau đó được phân công xây dựng cơ sở cách mạng tại khu vực Hòn Đất, vận động quần chúng và phối hợp chiến đấu.
Sự hy sinh
Trong đợt càn quét quy mô lớn tại khu vực Ba Hòn vào cuối năm 1961 – đầu năm 1962, bà làm nhiệm vụ liên lạc giữa các đơn vị và hỗ trợ công tác dân vận. Rạng sáng ngày 9/1/1962, trên đường làm nhiệm vụ, bà bị bắt. Theo các tư liệu lịch sử, dù bị tra tấn, bà không khai báo, đồng thời vẫn tìm cách báo động để đồng đội rút lui an toàn trước khi bị xử bắn tại chân núi Hòn Đất khi mới 25 tuổi.
Di sản và ảnh hưởng
Sau khi hy sinh, Phan Thị Ràng trở thành hình tượng tiêu biểu về lòng dũng cảm trong ký ức của nhiều thế hệ. Hình tượng của bà là nguyên mẫu cho nhân vật Chị Sứ trong Hòn Đất của Anh Đức, góp phần đưa câu chuyện về cuộc chiến đấu ở Hòn Đất đến với đông đảo độc giả. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được truy tặng nhằm ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh của bà.
Tưởng niệm
Hằng năm, vào dịp 9 tháng 1, lễ dâng hương và các hoạt động tưởng niệm được tổ chức tại Khu Di tích lịch sử và thắng cảnh Quốc gia Ba Hòn để tưởng nhớ Phan Thị Ràng cùng những người đã hy sinh trong khu vực Hòn Đất. Đây là một trong những địa điểm gắn liền với cuộc đời, sự hy sinh và ký ức lịch sử về bà.
