Thệ Thủy Sông Hóa

Mùa đông năm 1287, gió lạnh từ phương Bắc thổi tràn qua ải Nam Quan, mang theo hơi hám của chiến tranh và chết chóc. Hơn ba mươi vạn tinh binh Mông - Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy lại một lần nữa cuồn cuộn tràn xuống Đại Việt. Đây là lần thứ ba đế chế hung hãn nhất thế giới, kẻ từng san phẳng từ Á sang Âu, quyết tâm dội bão lửa tiêu diệt vương triều nhà Trần.

Tại đại bản doanh, Quốc công Tướng quốc Trần Quốc Tuấn đứng tựa án thư, ánh mắt đăm chiêu nhìn bản đồ sông núi giang sơn. Sau lưng ông là trọng trách ngàn cân: giữ vững sự sống còn của toàn thể dân tộc trước một kẻ thù đông gấp bội và tàn bạo vô cùng.

Trần Hưng Đạo không chỉ là vị tướng dạn dày sương gió mà còn là một thiên tài quân sự với tầm nhìn sâu rộng. Ông hiểu rõ sức mạnh đáng sợ của kỵ binh Mông Cổ trên chiến trường bằng phẳng, nhưng ông cũng thấu hiểu những điểm yếu chết người của chúng khi phải tác chiến ở vùng sông nước, đầm lầy phương Nam.

"Tránh mũi nhọn lúc giặc đang hừng hực khí thế, dùng đoản binh đánh lại trường đao, lấy đoản đánh dài, đó là phép dùng binh cốt yếu," Trần Hưng Đạo dặn dò các tướng lĩnh trong buổi duyệt binh.

Lời răn dạy của ông trong bản Hịch Tướng Sĩ năm xưa vẫn còn vang vọng, thổi bùng ngọn lửa lòng yêu nước và ý chí quyết tử trong lòng mỗi người lính. Dưới sự chỉ huy của ông, quân dân nhà Trần lại một lần nữa thực hiện chiến thuật "thanh dã" – vườn không nhà trống, rút khỏi Thăng Long, kéo giặc vào thế trận giằng co nghẹt thở.

Chiến sự kéo dài đến đầu năm 1288. Đúng như dự đoán của Trần Hưng Đạo, quân Nguyên sa lầy trong cái bẫy đói khát và dịch bệnh. Hạm đội lương thảo của Trương Văn Hổ bị Trần Khánh Dư tiêu diệt hoàn toàn ở Vân Đồn. Thoát Hoan hoảng loạn, buộc phải tính đường rút quân về nước theo hai ngả thủy bộ.

Thời cơ vàng đã đến. Trần Hưng Đạo quyết định giáng một đòn quyết định trên dòng sông Bạch Đằng – nơi 350 năm trước Ngô Quyền và 307 năm trước Lê Đại Hành từng lập nên chiến công oanh liệt.

Trên con đường hành quân tiến về Bạch Đằng, khi cùng đại quân qua sông Hóa (Hải Phòng - Thái Bình ngày nay), con voi chiến gắn bó với Trần Hưng Đạo suốt bao trận mạc bất ngờ sa lầy dưới dòng bùn sâu. Dù quân sĩ dốc sức giải cứu, chiếc voi trung thành vẫn không thể thoát ra.

Đứng trên bờ sông Hóa nhìn con voi chiến từ từ chìm xuống bùn lầy, mắt rấn rấn nước, Trần Hưng Đạo tuốt thanh gươm báu, chỉ xuống dòng nước cuồn cuộn chảy mà thề lớn trước toàn quân:

"Trận này không phá xong giặc Nguyên, ta thề không bao giờ trở lại sông này nữa!"

Lời thề đanh thép của vị Tiết chế Quốc công vang vọng khắp hai bờ, như một luồng điện sục sôi truyền qua hàng vạn sĩ quân. Tiếng reo hò "Sát Thát! Sát Thát!" bùng lên rung chuyển cả không trung, biến mỗi người lính thành một mãnh thú sẵn sàng xông vào sinh tử.

Sáng ngày 9 tháng 4 năm 1288, trận đại chiến lịch sử bùng nổ trên sông Bạch Đằng.

Trần Hưng Đạo cho thuyền nhẹ lao ra dụ hạm đội thủy quân giặc do Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy tiến sâu vào lòng sông khi con nước thủy triều đang dâng cao. Khi hàng trăm chiến thuyền đồ sộ của giặc lọt trọn vào bẫy, con nước rút nhanh kinh hoàng. Hàng ngàn cọc gỗ bọc sắt cắm ngầm dưới đáy sông nhô lên, đâm thủng và xé nát mạn thuyền địch.

"Đánh!" – Tiếng lệnh từ thuyền chỉ huy của Trần Hưng Đạo vang lên.

Từ các ngách sông, quân Đại Việt bất ngờ đổ ra như thác lũ, phun lửa, bắn tên và xông lên giáp lá ngà. Quân Nguyên hoảng loạn, chen chúc nhau lật úp, máu nhuộm đỏ quạch cả khúc sông Bạch Đằng. Tướng giặc Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp bị bắt sống; hàng vạn quân giặc bỏ xác dưới lòng sông. Ở hướng đường bộ, Thoát Hoan chui vào ống đồng tháo chạy bán sống bán chết về phương Bắc.

Thắng lợi lẫy lừng trên sông Bạch Đằng năm 1288 đã đè bẹp vĩnh viễn mộng xâm lược Đại Việt của đế chế Mông - Nguyên, bảo vệ vẹn toàn cõi bờ phương Nam.

Khi sương mù tan biến trên mặt sông Bạch Đằng êm đềm trở lại, Trần Hưng Đạo đứng trên mũi thuyền rồng, mái tóc điểm bạc phấp phới trong gió biển. Bằng trí tuệ kiệt xuất, lòng dung nhân và chí khí quật cường, ông không chỉ khắc tên mình vào đền thờ các thiên tài quân sự thế giới, mà còn trở thành Đức Thánh Trần bất tử trong lòng hàng triệu người dân Việt Nam.