Theo dấu “cô gái đếm bom” La Thị Tám
Trong hành trình tìm hiểu những nhân chứng lịch sử và những con người đã góp phần làm nên độc lập, tự do của dân tộc, tôi có dịp được đọc nhiều câu chuyện về các anh hùng, liệt sĩ, cựu thanh niên xung phong trên khắp mọi miền đất nước. Giữa rất nhiều cái tên đã trở nên quen thuộc, tôi đặc biệt xúc động khi biết đến Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Thị Tám – người được mệnh danh là “cô gái đếm bom” ở Ngã ba Đồng Lộc. Dù không phải là một nhân vật thường xuyên xuất hiện trên sách báo hay trong các bài học lịch sử, nhưng những cống hiến thầm lặng của bà đã góp phần giữ cho mạch máu giao thông chiến lược luôn thông suốt trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
La Thị Tám sinh năm 1949 tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1967, khi mới 18 tuổi, bà xung phong tham gia lực lượng thanh niên xung phong và được phân công làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc – một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ trên tuyến đường chi viện chiến lược Bắc – Nam. Trong khi nhiều đồng đội trực tiếp san lấp hố bom, sửa đường hay vận chuyển hàng hóa, nhiệm vụ của La Thị Tám lại đặc biệt nguy hiểm. Hằng ngày, bà đứng trên đỉnh núi Mòi, quan sát các đợt máy bay địch ném bom, ghi nhớ vị trí từng quả bom rơi rồi nhanh chóng báo lại cho lực lượng công binh và thanh niên xung phong xử lý. Công việc ấy đòi hỏi sự dũng cảm, khả năng quan sát và một trí nhớ đáng kinh ngạc bởi chỉ cần sai lệch vị trí của một quả bom chưa nổ cũng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của rất nhiều người.
Trong hơn một nghìn ngày đêm bám trụ tại Ngã ba Đồng Lộc, La Thị Tám đã theo dõi và đánh dấu hàng chục nghìn quả bom các loại. Mỗi lần tiếng còi báo động vang lên, mọi người đều tìm nơi trú ẩn, còn bà lại leo lên điểm cao để quan sát hướng máy bay và xác định tọa độ bom rơi. Sau những trận mưa bom, khi khói bụi còn chưa tan hết, bà cùng đồng đội lập tức quay trở lại mặt đường để đảm bảo giao thông được thông suốt. Có những ngày máy bay Mỹ đánh phá hàng chục lượt, đất đá bị cày xới, cây cối ngổn ngang, nhưng những người thanh niên tuổi mười tám, đôi mươi vẫn kiên cường bám trụ, giữ vững tuyến đường huyết mạch.
Điều khiến tôi xúc động hơn cả là khi tìm hiểu về cuộc đời của bà sau chiến tranh. Không chọn cuộc sống hào nhoáng hay nhắc nhiều đến chiến công của mình, La Thị Tám trở về quê hương với cuộc sống giản dị như bao người dân bình thường khác. Hình ảnh người nữ anh hùng năm nào vẫn giữ nụ cười hiền hậu, khiêm nhường và luôn cho rằng những đóng góp của mình chỉ là một phần nhỏ trong sự hy sinh to lớn của biết bao đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường.
Ngày nay, nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, nhiều người nhớ tới sự hy sinh anh dũng của mười cô gái thanh niên xung phong, nhưng ít ai biết rằng trên ngọn núi nhỏ năm xưa từng có một cô gái ngày đêm đối mặt với bom đạn để đếm từng quả bom rơi xuống. Câu chuyện về La Thị Tám khiến tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những chiến công vang dội mà còn được viết nên từ những con người bình dị, lặng lẽ cống hiến tuổi xuân của mình cho Tổ quốc.
Là thế hệ trẻ hôm nay, được sống trong hòa bình và phát triển, chúng tôi càng thêm trân trọng những hy sinh của các thế hệ đi trước. Hành trình tìm hiểu về Anh hùng La Thị Tám không chỉ giúp tôi hiểu thêm một trang sử hào hùng của dân tộc mà còn nhắc nhở bản thân phải sống có trách nhiệm hơn, biết cống hiến, biết trân trọng quá khứ và tiếp tục lan tỏa những câu chuyện đẹp để ngọn lửa yêu nước luôn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
