Theo Việt Minh

Ba ngày sau cuộc càn quét, Lâm rời làng.

Anh chỉ mang theo chiếc khăn nâu của cha và con dao quắm cũ. Trước lúc đi, mẹ anh nắm tay con trai rất lâu.

“Con đi đi. Đừng để cha con chết oan.”

Lâm gật đầu. Anh không khóc, nhưng đôi mắt đỏ hoe.

Người dẫn đường cho anh là ông Bảy Tòng — cán bộ Việt Minh hoạt động bí mật trong vùng. Ông khoảng ngoài bốn mươi, gương mặt khắc khổ, đôi mắt sáng và giọng nói trầm ấm.

Hai người đi xuyên rừng suốt một ngày đêm mới tới căn cứ.

Đó là một khu lán nhỏ nằm sâu trong núi. Những chiến sĩ mặc quần áo nâu vá chằng vá đụp đang tập bắn bằng súng trường cũ kỹ. Có người còn dùng giáo mác, mã tấu.

“Đây là trung đội du kích của huyện,” ông Bảy nói.

Lâm nhìn quanh. Anh ngạc nhiên khi thấy nhiều người còn rất trẻ. Có cậu chỉ khoảng mười sáu, mười bảy tuổi.

Một người đàn ông dáng thấp đậm bước tới.

“Tân binh mới à?”

“Vâng, tên Nguyễn Văn Lâm.”

Người đó chìa tay:

“Tôi là trung đội trưởng Hoàng.”

Đêm đầu tiên trong căn cứ, Lâm không ngủ được.

Tiếng côn trùng rả rích giữa núi rừng khiến anh nhớ làng quê da diết. Nhưng xen lẫn nỗi nhớ ấy là ngọn lửa căm thù đang cháy âm ỉ trong lòng.

Sáng hôm sau, anh bắt đầu tập luyện.

Súng thiếu, mỗi tổ chỉ có vài khẩu. Người chưa có súng phải dùng gậy tre tập động tác chiến đấu. Những bữa cơm chỉ có cơm độn sắn, muối vừng và rau rừng.

Khó khăn là vậy, nhưng chưa ai than vãn.

Buổi tối, cả đơn vị quây quần quanh bếp lửa nghe trung đội trưởng Hoàng kể chuyện.

“Pháp mạnh về súng đạn, nhưng chúng không hiểu đất này bằng mình,” anh nói. “Chúng ta đánh bằng lòng dân.”

Câu nói ấy theo Lâm suốt những năm tháng chiến tranh sau này.