“Thi gan” với địch

Trung tuần tháng 10-1972, Chính ủy Binh trạm 12, Bộ tư lệnh Trường Sơn Ngô Quang Bình truyền đạt lệnh của Phó chính ủy Bộ tư lệnh Trường Sơn Lê Xy điều tôi và 50 thủy thủ giỏi của Tiểu đoàn ca nô 166 ra ngay Binh trạm 17 đang đóng quân ở Hiền Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình.

Ngay ngày hôm sau, đồng chí Phó chủ nhiệm Chính trị Binh trạm 17 dẫn tôi cùng 50 anh em ra Tiểu đoàn 4 - Đoàn vận tải thủy Hồng Hà - đóng ở thôn Hiền Ninh, phía trên bến đò Trùng Quán trên sông Nhật Lệ. Ban chỉ huy Tiểu đoàn lúc này cơ cấu đầy đủ: Tiểu đoàn trưởng, tiểu đoàn phó, chính trị viên, chính trị viên phó, nay cấp trên lại đưa tôi xuống làm Chính trị viên, trong khi các anh ở đây tuổi đều trên dưới 40, còn tôi khi đó mới 28 tuổi, thực lòng tôi rất ngại. Mặc dù Ban chỉ huy Tiểu đoàn hiểu chủ định của trên nên rất cởi mở, ủng hộ nhưng tôi vẫn mạnh dạn đề nghị Đảng ủy Tiểu đoàn tiếp tục lãnh đạo như trước, chúng tôi chỉ là lực lượng tăng cường. Tôi cũng đề nghị chia 50 anh em thủy thủ của Tiểu đoàn 166 ra bố trí xen vào các đơn vị đang tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Qua mấy đêm nghiên cứu, tìm hiểu tình hình, sau khi thống nhất sơ bộ trong Ban chỉ huy Tiểu đoàn, tôi trực tiếp cùng anh em tổ chức chuyển hàng luôn. Sau vài chuyến, tôi thấy đường không dài, vận chuyển hai đêm một chuyến rất thoải mái. Vấn đề mấu chốt là vị trí nhập hàng. Từ Bảo Ninh, thuyền phải sang bến Tam Tòa gần nhà thờ Tam Tòa để bốc hàng, thường bị máy bay địch ném bom tọa độ rất chính xác. Bốc hàng chậm sẽ ảnh hưởng đến cả quá trình vận chuyển. Qua nghiên cứu, tôi bàn trong Ban chỉ huy Tiểu đoàn và anh em thủy thủ là phải “thi gan” với địch. Ta mạnh dạn đưa thuyền tiếp cận bến Tam Tòa từ sớm, nhận hàng luôn, không phải chờ đợi. Đồng thời khi vào chỗ trả hàng không chờ lực lượng đơn vị bạn mà thủy thủ chủ động bốc hàng xuống, giải phóng thuyền luôn.

Như một vòng quay được điều vận hợp lý, cứ hai đêm chúng tôi thực hiện một chuyến hết sức nhẹ nhàng. Vì vậy, mới đến ngày 26-10-1972, kế hoạch vận chuyển của tháng 11, Tiểu đoàn 4 đã thực hiện xong. Trong khi trước đó, tháng cao nhất Tiểu đoàn chỉ thực hiện được 80% kế hoạch. Về sau, Bộ tư lệnh Trường Sơn tăng cường thêm phương tiện, lực lượng để Binh trạm 17 tổ chức thêm một số đơn vị vận tải thủy, việc giải tỏa hàng hóa từ ngoài Bắc chuyển vào được thực hiện nhanh hơn. Đây chính là những cơ sở để đến cuối năm 1972, khi hoạt động vận chuyển tạo chân hàng cho tuyến 559 ở địa bàn Đường 9-Bắc Quảng Trị ngày một dồn dập, Bộ tư lệnh Trường Sơn phối hợp với tỉnh Quảng Bình thành lập Bộ tư lệnh vận tải hỗn hợp gồm lực lượng vận tải thủy bộ của Bộ đội Trường Sơn và lực lượng giao thông vận tải tỉnh Quảng Bình