"Thi tướng" cầm gươm viết thơ giữa rừng xanh

Giữa những năm tháng kháng chiến chống Pháp khốc liệt tại miền Nam, có một vị chỉ huy quân sự tên Huỳnh Văn Nghệ, người mà lính tráng vừa sợ vừa kính. Nhưng đằng sau bộ quân phục phong trần là một tâm hồn thi sĩ cực kỳ nhạy cảm. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất là vào một đêm trăng bên bờ sông Đồng Nai, sau một trận đánh thắng lớn, trong khi các chiến sĩ đang nghỉ ngơi, ông ngồi lặng lẽ bên ánh lửa củi, rút mảnh giấy vàng ố ra viết những dòng chữ mà sau này cả nước đều thuộc lòng: "Từ độ mang gươm đi mở cõi / Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long".
Ông viết thơ không phải để làm nghệ thuật cao siêu, mà để xoa dịu nỗi nhớ nhà của chính mình và đồng đội. Có lần, giữa một cuộc hành quân gian khổ, ông đã dừng lại chỉ để ngắm một nhành hoa rừng vừa nở, rồi ngẫu hứng đọc thơ cho lính nghe, khiến những đôi chân đang rã rời bỗng thấy nhẹ tênh. Huỳnh Văn Nghệ đã chứng minh rằng: Một vị tướng giỏi nhất không phải là người chỉ biết dùng súng, mà là người biết dùng hơi ấm của văn hóa để giữ lửa cho trái tim người lính giữa cái lạnh của rừng già.