THI TƯỚNG HUỲNH VĂN NGHỆ – NGƯỜI MÀI GƯƠM MÚA BÚT GIỮA RỪNG XANH
THI TƯỚNG HUỲNH VĂN NGHỆ – NGƯỜI MÀI GƯƠM MÚA BÚT GIỮA RỪNG XANH
Trong dòng chảy lịch sử kháng chiến gian khổ nhưng rực rỡ của dân tộc, miền Đông Nam Bộ nổi tiếng là vùng đất "gian lao mà anh dũng". Giữa ngàn xanh Chiến khu Đ bạt ngàn, hình ảnh Huỳnh Văn Nghệ hiện lên như một hiện tượng kỳ diệu: một nhà chỉ huy quân sự tài ba xuất chúng, đồng thời là một thi sĩ lãng mạn, tha thiết yêu quê hương đất nước. Nhân dân và đồng đội đã dành trọn niềm mến phục khi gọi ông bằng cái tên thân thương: "Thi tướng" hay "Thi tướng rừng xanh".
Huỳnh Văn Nghệ sinh ngày 02/02/1914 tại làng Tân Tịch, tổng Chánh Mỹ Hạ, tỉnh Biên Hòa (nay thuộc xã Thường Tân, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có người cha là cụ Huỳnh Văn Tờn vừa biết chữ Nho, vừa đi săn, dạy võ, làm mướn để nuôi con, ông là người con thứ bảy nên còn được gọi là Tám Nghệ. Tuy hoàn cảnh gia đình gieo neo, nhưng nhờ ý chí hiếu học, ông thi đỗ tiểu học rồi giành học bổng vào Trường Trung học Petrus Ký ở Sài Gòn, đậu bằng Thành chung năm 1932. Sớm giác ngộ tinh thần yêu nước, ông tham gia hoạt động cách mạng từ thời thanh niên, làm công chức Sở Hỏa xa, viết báo dưới bút danh Hoàng Hồ và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1937. Bị thực dân Pháp truy bắt, ông trốn sang Thái Lan hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước, xuất bản tờ báo "Hồn cố hương". Năm 1944, ông trở về nước, lập căn cứ Đất Cuốc ở Tân Uyên và trực tiếp chỉ huy cướp chính quyền tại Biên Hòa trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.
Trong suốt những năm tháng Nam Bộ kháng chiến "đi trước về sau", Huỳnh Văn Nghệ là ngọn cờ đầu của lực lượng vũ trang miền Đông. Ông từng giữ các chức vụ Khu bộ phó, Khu trưởng Khu 7 kiêm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 310. Dưới sự chỉ huy của ông, trận giao thông chiến La Ngà ngày 01/03/1948 đã đi vào lịch sử như một chiến công chói lọi, tiêu diệt nhiều lực lượng giặc Pháp. Chiến thắng ấy xuất sắc đến mức Trung đoàn 310 được tặng Huân chương Chiến công, còn riêng Trung đoàn trưởng Huỳnh Văn Nghệ được Bác Hồ gửi tặng riêng một chiếc áo trấn thủ. Không chỉ kiên cường trên chiến trường, ông còn đảm nhận nhiều trọng trách lớn: Thượng tá - Phó Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Tổng Tham mưu, Phó ban Kinh tài Trung ương Cục miền Nam, Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp.
Điều làm nên tầm vóc đặc biệt của Huỳnh Văn Nghệ chính là sự hòa quyện trọn vẹn giữa sứ mệnh chiến sĩ và tâm hồn thi sĩ. Giữa tiếng bom đạn gầm hú của Chiến khu Đ, ông "lăn lóc giữa đường trần / Không phân biệt lúc mài gươm múa bút". Bài thơ "Nhớ Bắc" của ông làm năm 1946 đã dâng trào thành những câu thơ tuyệt bút khắc sâu vào tâm khảm của hàng triệu người Việt Nam: "Ai về Bắc ta đi với Thăm lại non sông giống Lạc Hồng Từ thuở mang gươm đi mở cõi Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long". Thơ của ông vừa lãng mạn, hồn nhiên, vừa khắc họa chân thực tinh thần hy sinh oanh liệt của đồng bào, đồng chí giữa những năm tháng tiêu thổ kháng chiến.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và kho tàng văn hóa nước nhà, Huỳnh Văn Nghệ đã được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (năm 2007) và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 2010). Tên tuổi của ông được khắc ghi trong các bộ từ điển danh nhân, được đặt tên cho nhiều tuyến đường, trường học và thiên tiểu thuyết điện ảnh "Vó ngựa trời Nam". "Thi tướng" Huỳnh Văn Nghệ sẽ mãi là một hình tượng đẹp đẽ, tấm gương sáng ngời về bản lĩnh, tài năng và tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.
