Hòa Thượng Thích Quảng Đức
Bồ tát Thích Quảng Đức – Ngọn lửa từ bi và Trái tim bất diệt
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ chánh pháp của nhân dân Việt Nam, sự kiện Hòa thượng Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân vào giữa năm 1963 đã trở thành một biểu tượng bất diệt của tinh thần bất khuất và lòng từ bi vô lượng. Ngọn lửa tự thiêu của ông không chỉ làm chấn động truyền thông quốc tế mà còn dấy lên phong trào đấu tranh chính trị - xã hội mạnh mẽ, góp phần quyết định làm sụp đổ chế độ gia đình trị đàn áp tôn giáo ở miền Nam thời bấy giờ.
Hòa thượng Thích Quảng Đức, tên thật là Lâm Văn Tuất (còn gọi là Lâm Văn Tức), sinh năm 1897 tại làng Vạn Khánh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Xuất gia từ năm 7 tuổi, ông dành trọn cuộc đời cho con đường tu hành, thọ giới Tỳ kheo với pháp danh Thụy Thủy, pháp hiệu Thích Quảng Đức. Suốt chặng đường hóa đạo từ Khánh Hòa, Ninh Hòa vào đến miền Nam và sang cả Campuchia nghiên cứu kinh điển Pali, ông đã có công kiến tạo, trùng tu tới 31 ngôi chùa. Năm 1953, ông đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Nghi lễ của Giáo hội Tăng già Nam Việt, kiêm trụ trì các chùa Phước Hòa và Quán Thế Âm. Ông là một vị cao tăng chân tu, đức độ, luôn đau xót trước cảnh đất nước bị lầm than dưới ách thống trị của đế quốc và phe lũ tay sai.
Đầu năm 1963, chính quyền Ngô Đình Diệm thi hành chính sách kì thị và đàn áp Phật giáo gay gắt, đỉnh điểm là thảm sát Phật tử tại đài Phát thanh Huế trong đêm Phật đản. Trước làn sóng bất bình ngày càng dâng cao, ngày 11 tháng 6 năm 1963 (tức ngày 20 tháng 4 năm Quý Mão), trong cuộc tuần hành ôn hòa của hơn một nghìn Tăng ni và Phật tử tại Sài Gòn, Hòa thượng Thích Quảng Đức đã thực hiện một quyết định lịch sử. Tại ngã tư đường Lê Văn Duyệt và Phan Đình Phùng (nay là ngã tư Nguyễn Đình Chiểu – Cách Mạng Tháng Tám, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh), ông bước xuống từ chiếc xe ô tô, bình thản ngồi tọa thiền theo tư thế kiết già giữa lòng đường. Sau khi đồng đạo hỗ trợ tưới xăng lên y áo, Hòa thượng tự tay bật que diêm châm lửa.
Ngọn lửa bùng cháy dữ dội bao trùm lấy thân thể vị cao tăng. Nhưng kỳ diệu thay, trong suốt thời gian ngọn lửa thiêu rụi da thịt, Hòa thượng vẫn ngồi tĩnh tọa kiên định, hai tay chắp ấn, gương mặt thản nhiên không một tiếng than van hay gục ngã cho đến khi thân thể ngã xuống. Trước khi tự thiêu, ông để lại bức "Lời nguyện tâm quyết", bày tỏ tâm nguyện đốt thân mình làm ngọn đèn soi sáng, thức tỉnh chính quyền Ngô Đình Diệm chấm dứt đàn áp, thực hiện bình đẳng tôn giáo, đồng thời cầu nguyện cho quốc thái dân an và Phật pháp trường tồn.
Sau khi Hòa thượng xả bỏ kim thân, nhục thân của ông được đưa đi hỏa táng. Dù bị thiêu ở nhiệt độ hàng nghìn độ C trong nhiều giờ liền, trái tim của ông vẫn giữ nguyên hình dáng, không hề bị thiêu rụi. "Trái tim xá lợi bất diệt" ấy đã trở thành một kết quả linh ứng phi thường, minh chứng cho năng lực tu hành, tâm từ bi vô lượng và tinh thần xả thân vì nghĩa lớn.
Hành động vị pháp thiêu thân của Bồ tát Thích Quảng Đức đã tạo nên một bước ngoặt lịch sử. Bức ảnh ghi lại khoảnh khắc ông ngồi trong ngọn lửa do nhà báo Malcolm Browne chụp đã xuất hiện trên trang nhất của hàng loạt tờ báo lớn toàn cầu, khiến cả thế giới bàng hoàng và phẫn nộ trước sự dã man của chính quyền Sài Gòn. Sự ra đi của ông đã châm ngòi cho làn sóng đấu tranh chính trị bùng nổ khắp các đô thị miền Nam, thu hút mọi tầng lớp nhân dân tham gia, trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Ngô Đình Diệm vào tháng 11 năm 1963.
Để ghi nhớ công hạnh phi thường, năm 1964, Giáo hội Phật giáo đã suy tôn ông danh hiệu Bồ tát Thích Quảng Đức. Ngày nay, tên của ông được trang trọng đặt cho nhiều tuyến đường, công trình và tượng đài lịch sử trên khắp cả nước, nhắc nhở thế hệ mai sau về ngọn lửa từ bi, cứu khổ và tinh thần yêu nước bất khuất của một vị đại cao tăng Việt Nam.
