THIÊN HỘ DƯƠNG – KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI

Mở đầu câu chuyện thời hoa lửa bằng việc kể về hành trình ông cùng các nghĩa binh đối

đầu với thế lực thực dân Pháp tàn bạo lúc bấy giờ, biến vùng đầm lầy hoang vu thành một "pháo

đài xanh" kiên cố khiến quân giặc phải kinh hồn bạt vía.

Năm 1859, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Gia Định, làn sóng căm phẫn dâng cao khắp

Nam Kỳ. Giữa bối cảnh triều đình nhà Nguyễn từng bước nhượng bộ, Võ Duy Dương – một

người con có tài thao lược – đã được triều đình phong chức Chánh đề đốc, rồi sau đó là Thiên Hộ

vào năm 1864. Nhận thấy cục diện chiến trường khó khăn, ông đã đưa ra một quyết định mang

tính chiến lược: chọn vùng hiểm địa Gò Tháp thuộc trung tâm Đồng Tháp Mười để xây dựng căn

cứ kháng chiến lâu dài.

Với địa hình sình lầy quanh năm, lau sậy rậm rạp và muỗi mòng dày đặc, vùng đất này bấy

giờ là một thử thách vô cùng lớn đối với quân đội chính quy Pháp. Thế nhưng, dưới sự lãnh đạo

tài tình của Thiên Hộ Dương cùng người phó tướng trung thành Đốc Binh Kiều, ông đã biến nơi

đây thành một căn cứ vững chắc, lập các trạm liên lạc, kho lương thảo và xưởng đúc vũ khí ngay

giữa lòng bưng biền để chuẩn bị cho cuộc chiến dài hơi.

Chiến công lẫy lừng của nghĩa quân Đồng Tháp Mười vang dội khắp cõi Nam Bộ bấy giờ

thuộc về những con người áo vải chân đất nhưng mang dòng máu can trường. Từ "pháo đài xanh"

Gò Tháp, Thiên Hộ Dương đã trực tiếp vạch ra lối đánh du kích "xuất quỷ nhập thần". Lợi dụng

sự thông thuộc địa hình sông nước và bưng biền hiểm trở, tổ công binh và nghĩa binh của ông liên

tục tổ chức các trận phục kích bẻ gãy nhiều cuộc hành quân càn quét quy mô lớn của quân Pháp

từ Cai Lậy, Cái Bè cho đến tận nội địa sâu thẳm. Lối đánh linh hoạt, biến sình lầy thành cạm bẫy

bao vây, chia cắt địch đã khiến thực dân Pháp phải chịu những tổn thất nặng nề, ăn không ngon

ngủ không yên.

Ngoài tinh thần chiến đấu vô cùng kịch tính với quân giặc, ông còn được nhớ đến với tấm

lòng kiên trung, cao thượng, thà chấp nhận gian khổ chứ quyết không khuất phục. Thực dân Pháp

sau nhiều lần càn quét thất bại đã dùng đến những thủ đoạn hèn hạ nhất từ bao vây kinh tế, triệt

hạ nguồn lương thực cho đến cho người mua chuộc các phần tử phản bội để lùng sục hầm bí mật

và nơi ẩn nấp của lãnh đạo nghĩa quân.

Tuy nhiên, trước sự đùm bọc của nhân dân và ý chí sắt đá của đồng chí Thiên Hộ Dương,

mọi âm mưu chia rẽ của kẻ thù đều bị đập tan. Suốt những năm tháng gian khổ chém vè nơi bưng

biền nội địa, ông và các nghĩa sĩ luôn giữ vững khí tiết, thà chịu đói nghèo, bệnh tật chứ không

chịu làm tay sai cho giặc. Khi tình hình khó khăn, ông luôn bảo với các nghĩa binh của mình:

“Thà chịu hy sinh gian khổ ở nơi bưng trũng này chứ quyết không cam chịu làm nô lệ

cho giặc ngoại xâm...”

Do lực lượng quá chênh lệch và căn cứ bị bao vây cô lập, nghĩa quân phải chịu nhiều tổn

thất và hành sốt vì bệnh tật giữa bơi xuồng nước trũng. Cho đến tận những ngày tháng cuối cùng

khi phải rút lui, Thiên Hộ Dương vẫn không hề nao núng ý chí, một lòng tìm cách gom góp lực

lượng để tiếp tục đánh giặc. Ông đã anh dũng hy sinh vào năm 1866 trên đường đi làm nhiệm vụ

ngoài biển. Sự ngã xuống của ông ở tuổi đời còn sung sức là một mất mát vô cùng lớn, để lại

niềm tiếc thương vô hạn trong lòng nhân dân Nam Bộ. Cho đến ngày nay, ngọn lửa từ câu chuyện

thời hoa lửa của ông vẫn rực cháy, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay không ngừng học tập, giữ gìn và

xây dựng quê hương xứng đáng với xương máu của các bậc tiền nhân.