Thiên Hộ VÕ DUY DƯƠNG - anh hùng vùng đất Đồng Tháp Mười

Võ Duy Dương - Bậc anh hùng "Ngũ Linh" của vùng đất Đồng Tháp Mười

Gắn liền với cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp (1862-1866) tại Đồng Tháp Mười, Thiên Hộ Dương đã trở thành biểu tượng của ý chí quật cường và tinh thần trung quân ái quốc của nhân dân Nam Bộ. Đằng sau danh hiệu "Ngũ Linh Dương" lẫy lừng là một cuộc đời đầy biến cố nhưng vô cùng hiển hách.

Tuổi thơ gian khó và sức mạnh phi thường

Võ Duy Dương sinh năm 1827 tại thôn Cù Lâm Nam, phủ Tuy Viễn, trấn Bình Định (nay thuộc xã Nhơn Tân, huyện An Nhơn) trong một gia đình nông dân. Sau khi cha qua đời, gia đình sa sút, ông phải đi chăn trâu để kiếm sống qua ngày.

Dù hoàn cảnh nghèo khó, ông vẫn nổi tiếng là người sáng trí, khỏe mạnh và giỏi võ nghệ. Trong một kỳ thi võ, ông đã gây kinh ngạc khi cùng lúc cử được 5 trái linh (mỗi trái nặng 60 cân), từ đó bà con tôn vinh ông là Ngũ Linh Dương. Tài năng và ý chí của ông đã khiến một vị quan sở tại mến phục và nhận làm con nuôi.

Dấn thân vào Nam kháng Pháp: "Con của dân tộc"

Năm 1857, hưởng ứng chính sách khai hoang, Võ Duy Dương vượt biển vào Nam, tìm đến đất Ba Giồng ven Đồng Tháp Mười để chiêu dân lập ấp. Khi thực dân Pháp tấn công Gia Định (1859) và Mỹ Tho (1861), ông cùng các sĩ phu như Nguyễn Hữu Huân lập đội nghĩa ứng đánh giặc và được phong chức Chánh quản đạo.

Sau khi thành Gia Định vỡ, ông vượt biển về Kinh bái yết vua Tự Đức để hiến kế đuổi giặc và được phong hàm Chánh bát phẩm Thiên hộ vào năm 1860. Tháng 5/1861, ông được sung vào phái bộ vào Nam Kỳ để chiêu mộ nghĩa dõng. Chỉ trong thời gian ngắn, ông đã mộ được gần 1.000 người, quyết tâm đứng lên bảo vệ mảnh đất quê hương thứ hai của mình.

Căn cứ Đồng Tháp Mười và ý chí quyết chiến đến cùng

Dưới sự lãnh đạo của Thiên Hộ Dương, nghĩa quân đã chọn vùng đầm lầy hiểm trở Đồng Tháp Mười làm căn cứ, dùng chiến thuật du kích gây cho quân Pháp nhiều tổn thất. Năm 1862, khi triều đình Huế ký Hòa ước Nhâm Tuất và yêu cầu nghĩa quân hạ khí giới, Võ Duy Dương đã thể hiện tinh thần "còn sống còn chiến đấu" bằng cách không tuân lệnh, chấp nhận bị tước binh quyền để tiếp tục kháng chiến.

Ông liên kết với Trương Định và các sĩ phu yêu nước khác, giữ vững ngọn cờ "Cần Vương" chống Pháp. Tháng 4/1866, dù Pháp huy động lực lượng lớn cùng tàu chiến đại bác tấn công vào Đồng Tháp Mười, nghĩa quân của ông vẫn anh dũng quần thảo với giặc suốt nhiều ngày trước khi rút lui để bảo toàn lực lượng.

Sự hy sinh và tên tuổi còn mãi với non sông

Tháng 10/1866, trong chuyến đi ra Bình Thuận để liên lạc với nghĩa sĩ miền Trung và triều đình nhằm gây dựng lại lực lượng, Võ Duy Dương cùng thuộc hạ không may bị cướp biển sát hại tại cửa biển Cần Giờ.

Dù nằm xuống ở tuổi 39, tên tuổi của ông mãi mãi gắn chặt với mảnh đất Đồng Tháp Mười anh hùng. Để tưởng nhớ công ơn, nhân dân đã lập đền thờ ông tại Gò Tháp (Đồng Tháp), nơi hàng năm có hàng chục nghìn người đến kính bái. Tên ông cũng được đặt cho nhiều con đường và ngôi chợ tại Tiền Giang và Đồng Tháp, như một sự ghi nhận xứng đáng cho một người anh hùng đã dành trọn cuộc đời vì sự nghiệp giữ nước