THIÊN LA ĐỊA VÕNG VŨ KHÍ TỰ TẠO – BẢN TRƯỜNG CA DU KÍCH TỪ TÂM, AN THẠNH, BÌNH QUÝ (1966 – 1968)- CHIẾN SĨ TRẦN THANH SƠN
những năm 1966 đến 1968 là thời điểm thử thách gan góc tột cùng của đồng bào vùng ven An Phước.
Sau khi ta đánh bẹp đồn Nha Tiên Lễ và nhổ pháo đài Hậu Sanh trong năm 1966, lính Mỹ, lính bảo an và đặc biệt là bầy lính chư hầu Nam Triều Tiên – sư đoàn "Bạch Mã" khét tiếng khát máu – lồng lộn như thú dữ trúng thương. Chúng ngày đêm mở các cuộc càn quét chớp nhoáng, dùng xe bọc thép M113 xới tung bờ ruộng, cho máy bay trực thăng đổ quân xuống các cồn cát hòng san bằng cơ sở cách mạng.
Thế nhưng, quân thù càng hung tợn thì trí thông minh và ý chí quật cường của người dân cày An Phước lại càng bừng sáng. Không có đủ súng đạn hiện đại của miền Bắc chi viện, nhân dân ba thôn Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý đã biến từng hốc đá, bụi gai, viên đạn pháo lép của giặc thành những "vũ khí giết giặc" xuất quỷ nhập thần.
1. Xưởng quân giới trong lòng dân: Sáng chế trăm kế, ngàn phương
Sau khi đồn Nha Tiên Lễ bị san phẳng, các tổ công tác huyện An Phước luồn sâu vào ba thôn, cùng chi bộ địa phương vận động thanh niên, phụ nữ và các cụ già thành lập ngay các "Tổ chế tạo vũ khí tự tạo":
Lấy thuốc súng của giặc đánh giặc:
Mỹ – ngụy bắn phá bừa bãi hàng ngàn quả pháo 105 ly, đạn cối và bom rốc-két vào bờ bãi ven sông Dinh, triền cát Từ Tâm. Rất nhiều quả bị cắm sâu vào cát lép không nổ.
Bất chấp hiểm nguy tính mạng, các chiến sĩ du kích Từ Tâm và An Thạnh đã bí mật đào bới, cưa đục vỏ đạn pháo lép ngay dưới các căn hầm bí mật để lấy thuốc súng (thuốc TNT, thuốc đen).
Họ nhồi thuốc nổ vào ống tre già, vỏ lon sữa bò, cóc sắt rỉ sét, hoặc đúc vào các quả gang thô tự tạo từ sắt vụn nhíp xe bò, chế thành mìn ghè, mìn muỗi, mìn phóng. Kíp nổ được làm khéo léo bằng đầu diêm quẹt, dây thừng tẩm dầu hoặc bẫy lẫy đòn bẩy bằng cành tre.
Trận địa chông tre ngàn tầng:
Tại Bình Quý và Từ Tâm, phong trào "Mỗi người dân một bó chông" trở thành chỉ tiêu cách mạng. Đêm đêm, tiếng chặt tre, vót chông lách cách vang lên sau các rặng rào kín gió.
Tre đực già được vót sắc như dao cạo, đem ngâm bùn chua và hơ qua lửa để mũi chông cứng như sắt nguội, đạp trúng là gãy ngầm trong thịt gây hoại tử.
Bà con bố trí đủ loại: chông bàn giấu dưới lớp cát mỏng ven đường mòn; chông thố chôn quanh các gốc cây to nơi lính càn hay dựa lưng nghỉ mệt; chông hom đặt nghiêng mép mương dẫn nước khiến lính lội qua là rách toác bắp chân.
Bẫy đá cồn cát và cung bẫy tự động:
Ở những đoạn đường mòn qua cồn cát mấp mô nối An Thạnh sang Từ Tâm, du kích khéo léo xếp các chồng đá tảng trên sườn gò, buộc dây nối với các rễ cây mục.
Chỉ cần một tên lính đi đầu vướng chân vào sợi dây cước ngụy trang, chốt bẫy bật tung, hàng tảng đá lớn từ sườn gò bất ngờ lăn ầm ầm xuống đè bẹp đội hình hành quân của địch.
2. Những trận đánh du kích xuất quỷ nhập thần (1966 – 1968)
Chính từ thế trận "vũ khí tự tạo" giăng kín lối đi ấy, du kích ba thôn đã làm nên những chiến công giòn giã, biến từng tấc đất thành mồ chôn quân xâm lược:
Tại thôn Từ Tâm – Sa lầy trên cồn cát bỏng:
Cuối năm 1966, một đại đội lính Nam Triều Tiên sư đoàn "Bạch Mã" từ thị xã Phan Rang kéo quân hành quân càn quét vào vùng cát Từ Tâm. Ỷ vào súng ống tối tân và vóc dáng to lớn, chúng hùng hổ sục sạo vào từng xóm.
Vừa tiến vào bìa làng, tên lính đi đầu đã đạp phải mìn gạt tự tạo của du kích chôn dưới bãi cát. Tiếng nổ long trời hất tung hai tên địch. Cả đội hình hoảng loạn dạt sang hai bên mép rào thì lập tức thụt chân vào bãi chông thố ngầm, tiếng la hét thất thanh vì mũi tre cắm xuyên bàn chân vang rộ cả góc thôn.
Giữa lúc địch rối loạn, du kích mật Từ Tâm từ các miệng hầm bí mật sau lùm cây bất ngờ dùng súng trường bắn tỉa hạ gục thêm tên chỉ huy rồi thoắt biến vào lòng đất. Bầy lính "Bạch Mã" hung hãn cuối cùng phải khiêng xác chết và cáng hàng chục tên bị thương lầm lũi rút lui mà không bắt được một cán bộ nào.
Tại thôn An Thạnh – Tiếng mìn bẫy bẻ gãy mũi càn:
Đầu năm 1967, lính bảo an đồn Phú Thọ phối hợp lực lượng biệt kích ngụy mở cuộc càn quy mô lớn vào An Thạnh nhằm truy lùng các đội công tác vũ trang của huyện.
Đoán trước quy luật hành quân của chúng theo trục mương nước, tổ du kích An Thạnh đã bí mật gài 3 quả mìn muỗi tự tạo làm bằng vỏ lon thiếc nhồi thuốc đạn pháo lép.
Khi toán lính dàn hàng ngang lội qua khúc mương cạn, dây bẫy vướng nổ hàng loạt. Mảnh gang và miểng sắt văng xé toang đội hình giặc, 6 tên ngã gục tại chỗ. Quân địch hoang mang co cụm nã đạn vu vơ vào khoảng không rồi tháo chạy thục mạng về bốt, từ bỏ hoàn toàn kế hoạch càn quét.
Tại thôn Bình Quý – Đánh tỉa và bẫy đá giữ vững hành lang:
Tại Bình Quý, địa bàn tiếp giáp các trục lộ giao thông quan trọng, du kích ngày đêm bám đường. Họ tận dụng các gò đất cao bố trí bẫy đá và hầm bắn tỉa đơn lẻ.
Suốt giai đoạn 1967, các tổ du kích Bình Quý đã liên tục tổ chức phục kích các toán lính đi tuần lẻ, bắn tỉa tiêu diệt từng tên lính gác, gài mìn phá hủy xe jeep quân sự của sĩ quan ngụy. Lính đồn khiếp sợ đến mức ban ngày không dám đi lẻ quá ba người, ra khỏi đồn là run rẩy cầm gậy dò từng bước chân vì sợ "mìn du kích".
3. Giá trị phong trào: Lá chắn thép giữ vững bàn đạp đón bão Mậu Thân 1968
Phong trào tự chế vũ khí đánh giặc của nhân dân ba thôn Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý giai đoạn 1966 – 1968 mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc:
Vô hiệu hóa hỏa lực tối tân của kẻ thù: Những quả mìn lon sữa bò, những thanh chông tre gai đơn sơ đã bẻ gãy ưu thế trang bị của quân viễn chinh Mỹ và sư đoàn "Bạch Mã", chứng minh chân lý: vũ khí tinh xảo đến đâu cũng phải chịu thua ý chí mưu trí của chiến tranh nhân dân.
Bảo toàn và mở rộng căn cứ lòng dân: Nhờ có thế trận chông mìn bao bọc, các đội công tác vũ trang huyện An Phước đã có được "tấm khiên che chắn" an toàn ngay giữa lòng đồng bằng. Cán bộ ta bám chắc cơ sở, ngày nằm hầm, đêm lên mặt đất củng cố các tổ Nông hội, Phụ nữ giải phóng, bảo vệ đường dây giao liên thông suốt giữa thị xã Phan Rang với Mật khu CK7 trên dãy Hòn Thông.
Chuẩn bị thực lực cho Tổng tiến công Mậu Thân 1968: Chính từ vành đai du kích rực lửa tại Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý, ta đã ém sẵn được hàng tấn lương thực, cất giấu vũ khí đạn dược và dẫn đường cho các mũi biệt động, bộ đội chủ lực áp sát mục tiêu, sẵn sàng phát hỏa làm nên cơn bão táp quật khởi trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 trên đất Ninh Thuận.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Chiêm nghiệm lại những năm tháng khói lửa 1966 – 1968, người cộng sản tiền bối Trần Thi luôn xúc động khẳng định:
Thiên la địa võng vũ khí tự tạo tại Từ Tâm, An Thạnh, Bình Quý là bản hùng ca về sức sáng tạo vô tận và tinh thần bất khuất của người nông dân:
Chiến tranh nhân dân ở đỉnh cao bình dị: Không cần súng to đạn lớn, chỉ với cây tre bờ rào, hòn đá bờ suối và viên đạn pháo lép của giặc, người dân An Phước đã tự tạo nên vũ khí giữ làng, bảo vệ Đảng. Đó là hiện thân sinh động nhất cho lời dạy của Bác Hồ: "Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc".
Khí phách kiên trung nối dài trang sử vàng: Những vết thương do chông tre Từ Tâm găm vào chân quân thù, những tiếng mìn tự tạo vang rền trên đất An Thạnh, Bình Quý đã khắc sâu vào lịch sử Ninh Phước một bài học bất hủ: Khi lòng dân đã kết thành chiến hào thì một tấc đất cũng là pháo đài, một ngọn cỏ cũng trở thành mũi mác đánh tan giặc dữ.
