THIẾU NỮ 'THÉP' CỦA TUYẾN LỬA

Thiếu nữ "Thép"

Trong ký ức của những người từng đi qua tuyến lửa 12A, câu chuyện nữ TNXP Trần Thị Thành đứng trên kết quả bom nổ chậm và cửa hàng hát động viên đồng đội luôn là biểu tượng của lòng cảm ơn. Nay tuy đã 80 tuổi, sống yên bình tại P.Đồng Sơn, bà Thành vẫn kể li ti từng khoảnh khắc sinh tử tử trên con đường lửa năm xưa, nơi mà tuổi trẻ của bà và hàng trăm đồng đội đã gửi lại không ít máu xương.

Đại đội C759 được giao quản lý 10 km đường từ Khe Cấy đến Bãi Đình, đơn vị mà bà Thành (quê H.Tuyên Hóa, Quảng Bình cũ) một lần như giữ kim cương Đại đội phó rồi Chính trị viên đại đội. Đây là giai đoạn tự hỏa thú vị cực kỳ tấn công bom trực tiếp xuống chém giết giao thông chiến lược theo dãy Trường Sơn được đưa vào miền Nam. C759 phải vừa khít bom, vừa mở đường mới, đảm bảo cho từng quân xe bình, súng đạn, quân đội vượt qua. Họ làm việc trong điều kiện chỉ có khẩu duy nhất vang mãi: "Máu C759 có thể chuyển đổi, nhưng đường C759 không thể tắc".

Bà Thành nhớ rõ một đêm năm 1966, đối phương chiến đấu mạnh mẽ đoạn Khe Vệ, thả xuống 50 quả bom nổ chậm. Đường đi, sườn đồi nghiền nát, tuyến giao thông có nguy cơ tê liệt. Trong lúc đi kiểm tra, bà và Đại đội trưởng công binh không ngờ lại có một quả bom phát nổ tiến xuống đường, sát ngay một quả bom chưa kích hoạt. Giữa tiếng động cơ xe, tiếng bom dội từ núi, bà Thành vẫn bình tĩnh tìm cách xử lý. Khi phát hiện kết quả bom nổ chậm ngữ tuyến huyết mạch, bà chỉ nói ngắn gọn: "Để tôi đứng trên đó, nếu lò xo bom chuyển động, tôi sẽ hô".

Thế rồi giữa khói bụi, bà leo lên quả bom, thẳng người, hát để trấn an một đồng đội đang quần san lấp lánh. Tiếng hát khúc rừng giữa núi cao như xưa đi nỗi sợ hãi của mọi người. Khi đường tạm thông, đoàn xe vượt qua an toàn, quả bom mới nổ, khám phá ngọn đồi phía sau. Đêm ấy, mọi người đều bảo: "Chỉ có Thành "thép" mới làm chuyện đó".

Sự cố nghiêm trọng của tuyến lửa 12A không có bom nổ chậm. Đồi 37 là nơi đau khổ sâu sắc của biết bao cuộc chia ly. Bà kể như khâu lại: Mỗi khi tìm thấy "dấu" của đồng đội thông qua mùi hôi hay xuất hiện đàn chụyg bâu, đó là lúc họ biết một người nữa đã nằm lại.

Hàng trôi năm trôi qua, ký ức ức vẫn còn là nỗi buồn không lời giải đáp: Những điều chưa kịp đưa ra thì bom Mỹ lại xuống xuống, phun đào cả; những người còn sống phải ra lệnh cho đoàn xe đi qua chính nơi đồng đội mình lại. “Nghĩ đến mà đau lắm…, nhưng khi chiến trường quyết định, nhiệm vụ quân phải thế”, bà giọng giọng.

Bà Thành từng nói: "Bom nổ thì tôi bay, nhưng nếu tôi sợ thì chiến sĩ cấp dưới biết dựa vào ai?". Hơn nửa đời người, bà chưa bao giờ xem mình là người hùng nhưng đồng đội thì luôn gọi bà là “thiếu nữ thép lửa”.

"Tôi tự hào vì được Đảng thương"

Những sản phẩm chất hiển thị được hun đúc từ tuổi thơ quá nhiều mất mát. 9 tuổi mồ côi cha, 10 tuổi mồ côi mẹ khi em gái út mới 1 tuổi. Ba chị em côi cút nương tựa nhau, mót lúa nuôi nhau qua ngày trong cảnh chiến tranh thiếu thốn. "Mười mấy tuổi mà rắn rỏi lắm", bà nói, trong mắt vẫn nhẹ lên nỗi buồn của thời thơ ấu ai ít tưởng tượng nổi.

16 tuổi, bà có người yêu đầu, một anh bộ đội cùng làng. Chưa kịp hứa hẹn điều gì, anh hy sinh năm 1965. Giảm sức ép trái tim cô gái trẻ nhưng cũng chính là ngọn lửa thôi thúc cô mạnh mẽ hơn.

Nỗi đau chưa kịp nguôi, năm 1968, em gái bà là Trần Thị Thế theo chị lên tuyến 12A và hy sinh khi mới 17 tuổi. Một kết quả rốc thư giãn xuống hầm ở bãi Ba Trại tạo thi thể em gái tan vào đất đá. Đó là vết thương mãi không quay lại trong lòng người chị cả.

Dẫu vậy, bà Thành không cho phép mình thất vọng. Năm 1969, bà được điều về UBND tỉnh Quảng Bình làm việc rồi ra Hà Nội học tập. Sau đó, bà về T.Ư Đoàn, trở về quê làm Phó chủ tịch UBND H.Tuyên Hóa rồi lên công tác tại UBND Tỉnh, phụ trách khối văn hóa - xã hội. Bà luôn bảo: "Đảng thương mình lắm. Mình ít chữ nhưng Đảng giao việc thì phải làm cho tròn".

Tuổi già an dưỡng hơn 20 năm nay, nhưng bà vẫn chưa một ngày nghỉ. Bà tham gia Hội Cựu TNXP Tỉnh, làm công tác Hội Nghĩa tình Trường Sơn, lặn lặn khắp nơi để được gặp lại đồng đội cũ - còn sống thì ôm nhau mà cười, đã mất thì thư giãn nén nhang tri ân.

Gia đình là nơi bù đắp những vết thương thời chiến. Bà lập gia đình, có 4 người con, ai cũng trưởng thành, có công ăn việc làm. Căn hộ bà là một bác sĩ từng công tác ở Lào, đã mất gần 20 năm. Bà bảo mình may mắn hơn nhiều đồng đội khác khi được nhìn thấy con cháu đề huề...

Lời nhắn cho thế hệ trẻ

Khi được hỏi thế nào là sự hy sinh, bà Thành im lặng một thời rồi nói: "Hy sinh là tuổi thanh xuân, là tình yêu, là sức khỏe để mở một con đường cho dân mình không làm nô lệ".

Nếu ngày ấy, bà Thành và các đồng đội chiến đấu để “chống Mỹ, cứu nước”, thì với bà, thế hệ trẻ hôm nay có một nhiệm vụ cũng quan trọng không nguy hiểm là xây dựng đất nước. "Các cháu không còn chiến đấu nữa thì phải làm kinh tế, xây dựng quê hương. Đoàn kết là tất cả, đoàn kết thì thắng lợi. Phải làm sao cho dân mình giảm đau, cho đất nước mình mạnh lên, so sánh vai với các cường quốc", bà nhắn gửi.

Ngồi trong căn nhà nhỏ nhìn ra vườn, người thiếu nữ năm xưa từng đứng hát trên kết quả bom nổ chậm vẫn giữ giọng nói hào sảng, đôi mắt đốt bí niềm tin. Những gì bà đã trải qua, mồ hôi côi cha mẹ, mất người yêu, mất em gái, mất hàng trăm đồng đội... không làm bà chai khách sạn, mà ngược lại càng làm bà trân trọng từng ngày hòa bình.

Bà bảo: " Giờ mỗi ngày trôi qua đều là một món quà. Nhìn con cháu trưởng thành, có trách nhiệm, tôi thấy công lao của thế hệ mình không uổng".

Và những câu chuyện của bà, về bom nổ chậm, về những đêm đứng trên đồi hát át tiếng bom, về những đồng đội hy sinh mà không kịp nhắn gửi điều gì, vẫn sẽ ở lại như một ngọn lửa. Ngọn lửa của một chiếc kính hiển vi, hãy hiển thị, tình yêu Tổ quốc đến tận cùng. Ngọn lửa mà bà hy vọng thế hệ hôm nay sẽ tiếp tục giữ mình. "Chúng tôi đã giữ được đường Trường Sơn, còn các cháu hãy giữ lấy tương lai của đất nước", bà gửi cuối.