Thiếu nữ 'thép' của tuyến lửa

Sự khốc liệt của tuyến lửa 12A không chỉ có bom nổ chậm. Đồi 37 là nơi hằn sâu nỗi đau của biết bao cuộc chia ly. Bà kể như nghẹn lại: Mỗi khi thấy "dấu" của đồng đội thông qua mùi hôi hay xuất hiện đàn ruồi nhặng bâu, đó là lúc họ biết một người nữa đã nằm lại.

Hàng chục năm trôi qua, ký ức ấy vẫn là nỗi ám ảnh không lời: những thi thể chưa kịp đưa lên thì bom Mỹ lại trút xuống, vùi lấp tất cả; những người còn sống buộc phải ra lệnh cho đoàn xe đi qua trên chính nơi đồng đội mình nằm lại. "Nghĩ đến mà đau lắm…, nhưng khi đó chiến trường quyết liệt, nhiệm vụ buộc phải thế", bà nghẹn giọng.

Bà Thành từng nói: "Bom nổ thì tôi bay, nhưng nếu tôi sợ thì chiến sĩ cấp dưới biết dựa vào ai?". Hơn nửa đời người, bà chưa bao giờ xem mình là người hùng, nhưng đồng đội thì luôn gọi bà là "thiếu nữ thép của tuyến lửa".

"Tôi tự hào vì được Đảng thương"

Những phẩm chất kiên trung ấy được hun đúc từ tuổi thơ quá nhiều mất mát. 9 tuổi mồ côi cha, 10 tuổi mồ côi mẹ khi em gái út mới 1 tuổi. Ba chị em côi cút nương tựa nhau, mót lúa nuôi nhau qua ngày trong cảnh chiến tranh trăm bề thiếu thốn. "Mười mấy tuổi mà rắn rỏi lắm", bà nói, trong mắt vẫn ánh lên nỗi buồn của thời thơ ấu ít ai tưởng tượng nổi.

16 tuổi, bà có người yêu đầu, một anh bộ đội cùng làng. Chưa kịp hứa hẹn gì, anh hy sinh năm 1965. Mất mát ấy bóp nghẹt trái tim cô gái trẻ nhưng cũng chính là ngọn lửa thôi thúc bà dấn thân mạnh mẽ hơn.Nỗi đau chưa kịp nguôi, năm 1968, em gái bà là Trần Thị Thế theo chị lên tuyến 12A và hy sinh khi mới 17 tuổi. Một quả rốc két thả xuống hầm ở đồi Ba Trại khiến thi thể em gái tan vào đất đá. Đó là vết thương mãi không khép lại trong lòng người chị cả.

Dẫu vậy, bà Thành không cho phép mình gục ngã. Năm 1969, bà được điều về UBND tỉnh Quảng Bình cũ làm việc, rồi ra Hà Nội học tập. Sau đó, bà về T.Ư Đoàn, trở lại quê làm Phó chủ tịch UBND H.Tuyên Hóa rồi lên công tác tại UBND tỉnh, phụ trách khối văn hóa - xã hội. Bà luôn bảo: "Đảng thương mình lắm. Mình ít chữ nhưng Đảng giao việc thì phải làm cho tròn".

Tuổi già an dưỡng hơn 20 năm nay, nhưng bà vẫn chưa một ngày nghỉ. Bà tham gia Hội Cựu TNXP tỉnh, làm công tác Hội Nghĩa tình Trường Sơn, lặn lội khắp nơi để được gặp lại đồng đội cũ - còn sống thì ôm nhau mà cười, đã mất thì thắp nén nhang tri ân.

Gia đình là nơi bù đắp những đau thương thời chiến. Bà lập gia đình, có 4 người con, ai cũng trưởng thành, có công ăn việc làm. Chồng bà là một bác sĩ từng công tác ở Lào, đã mất gần 20 năm. Bà bảo mình may mắn hơn nhiều đồng đội khác khi được nhìn thấy con cháu đề huề...