Thiếu tá Phạm Xuân Ẩn
Trong cuốn Trần Quốc Hương- Người thầy của những nhà tình báo huyền thoại, ông có nhắc tới lý do mà ông Ẩn cần phải đi Mỹ để học nghề báo.Ông nhớ lại, khi mình bắt đầu vào Nam thì ông Ẩn đang làm thư ký tòa nha, đưa tin tức tình báo về việc quân Pháp vận chuyển vũ khí.
Lúc bấy giờ, sau Hiệp định Geneve, Mỹ đang thay chân Pháp, ông nhận định rằng, nếu ông Ẩn cứ đi theo con đường này thì cùng lắm leo tới đại tá, không phải chỗ ngon ăn.Chúng là cơ quan chính trị, thanh trừng lẫn nhau thì dễ chết lây sang ông Ẩn. Đối tượng của cách mạng Việt Nam lúc này sẽ là Mỹ.Bác Hồ vẫn thường khuyên cán bộ hoạt động dưới thời Pháp phải chú ý tới “báo chí đệ tứ quyền”. Chỉ cần động tới các nhà báo thôi là họ sẽ làm ầm lên, ai cũng sợ, vậy là ông nghĩ: “Ẩn phải đi học báo chí tại Mỹ, về viết báo Mỹ hẳn hoi chứ không phải chỉ về làm báo lá cải như “Tiếng Chuông” cũng không ra gì”.Ông Ẩn cần phải hiểu rõ văn hóa Mỹ để thấy được cái hay của họ để nghĩ, để viết như người Mỹ. Ông Mười Hương tin rằng, ông Ẩn nhất định sẽ làm tốt việc này.Một người rất quan trọng và cũng có công lao rất lớn với thành công của huyền thoại Phạm Xuân Ẩn, đó chính là mẹ của ông.Ông Mười Hương nhắc tới cụ bằng sự tôn trọng và biết ơn: “Công bà già lớn lắm. Ẩn hoàn thành nhiệm vụ cũng do công bà mẹ đóng góp nhiều. Bả không nói năng, lẳng lặng nuôi con, chăm lo cho con với tình người mẹ thương co và yêu nước.Khi ông Ẩn vẫn học bên Mỹ thì hầu như toàn bộ chế độ trong nước bị Diệm phát hiện, phá vỡ hàng loạt. Ông Mười Hương cũng bị bắt, và lúc đó, số phận ông Ẩn như cá nằm trên thớt.Ông Tư Tùng và em trai ông Ẩn cũng bị bắt, nhưng ông Mười Hương đã một mình chịu đựng tất cả để tổ chức được an toàn. Trong đó có cả ông Ẩn.Khi về nước, ông Ẩn không rõ tình hình nên đã chơi bài chắc, gọi rất nhiều người ra đón. Để nếu khi ông có bị bắt thì mọi người sẽ về loan tin khắp nơi, cho tổ chức được biết tin này.Nhưng ông đã về nước an toàn và bắt đầu con đường xây dựng nên hình tượng một nhà báo sùng văn hóa Mỹ, chất chơi, lịch sự và có nhiều mối quan hệ với cả ta lẫn tây.Nhờ ông Mười Hương, nhờ người mẹ tần tảo, yêu thương, nhờ sự bao bọc của tổ chức và đặc biệt là nhờ tài năng và bản lĩnh. Chúng ta có huyền thoại Phạm Xuân ẨN- một cái tên đi vào lịch sử tình báo Việt Nam và cả Thế giới


